2026(e)ko urriaren 2(a), ostirala

OSAGARRIAK: UNIBASQ-EK ATZERA EGIN DU

OSAGARRIAK: UNIBASQ-EK ATZERA EGIN DU

Gure presioaren ondorioz, Unibasqek atzera egin du eta osagarriekin zeuden arazoei irtenbide bat eman die (nahiz eta UPV/EHUk oraindik pausorik eman ez).

Duela egun batzuk, CCOO-tik publikoki salatu genuen IIP-ren zati batek jasaten zuen egoera larria, gure komunikatu honetan: Osagarriak: koordinazio eza eta balizko soldata galera. Bertan ohartarazten genuen nolako zentzugabekeria zen UPV/EHUren (Docentiaz) eta Unibasqen beraren (2025eko seiurtekoak) ebazpenen atzerapenek lankide asko lansari-osagarri berriak eskatu ezinik uztea.

Ekintza sindikalak emaitzak eman ditu

Gaur jakinarazi dezakegu gure ekintza sindikalak emaitzak eman dituela. Unibasqek bere webguneko Galdera Ohikoen (FAQ) atala eguneratu du, mahai gainean jarri genituen kasuistikei irtenbidea ematen dieten hiru erantzun berri sartuz.

Hala ere, moduak deitoratzen ditugu. Zuzenketa hau "atzeko atetik" egin da, eragindako langile guztiei komunikazio ofizial eta gardenik egin gabe. Aldaketa hauen berri izan dugu langileek berek emandako abisuari esker, egindako kudeaketak eskertu baitizkigute.

Unibasqek onartzen dituen irtenbideak

Zeintzuk dira orain Unibasqek onartzen dituen irtenbideak?

  • 1. Ebazteke dauden 2025eko seiurtekoak (A1 tartea): Lan-legepeko langilea bazara eta 2025eko deialdian zure hirugarren seiurtekoa eskatu baduzu, BAI aurkez dezakezu A1 tarterako eskaera. Ebazpenaren zain zaudela adierazi beharko duzu, eta Unibasqek atzera begira egiaztatuko du.
  • 2. Ebazteke dauden 2025eko seiurtekoak (Transferentzia - 1.2 atala): Era berean, atal honetan merituak aurkez ditzakezu, 2025eko seiurtekoen ebazpenaren zain zaudela adieraziz.
  • 3. Atzerapena Docentiaz ebazpenetan: UPV/EHUk ez badizu zure azken ebaluazioa jakinarazi, Unibasqek zure irakaskuntza-merituen ebaluazioa 2.2 atalaren bitartez eskatzea baimentzen dizu (Docentiaz ebaluazio alternatiboa).

UPV/EHUk oraindik ez du pausorik eman

Unibasqek gure eskaerari prozesua malgutuz erantzun izana baloratzen badugu ere, onartezina da UPV/EHUren jarrera.

"Kalitate Agentziak pausoak ematen dituen bitartean, unibertsitateak ezkutuan jarraitzen du Docentiaz programaren arazoarekin. Egungo 'irtenbideak' eragindako IIPa bere denbora eta ahalegina inbertitzera behartzen du datu guztiak bildu, eskuz sartu eta ebidentziak pdf formatuan igotzeko."

UPV/EHUren eraginkortasun ez honek lantaldearentzako aparteko zama burokratikoa dakar, langileek lan hau beren gain hartu behar baitute dirurik ez galtzeko.

CCOO-tik poztu egiten gara ebazteke dauden seiurtekoen blokeoa askatzea lortu dugulako, eta UPV/EHUri garaiz ebaztea eta bere kudeaketa administratibo txarra langileen bizkarrera ez botatzea eskatzen jarraituko dugu.

Eragiten dizu egoera honek? Kontaguzu zure esperientzia edo zalantzak.

💬 Utzi zure iruzkina hemen

CCOO UPV/EHUko langileen defentsan!

AFILIATU CCOO-ra: INTERESATZEN ZAIZU

AFILIATU HEMEN
📞 94 601 2437 ✉️ ccooupvehu-bi@ehu.eus 🌐 Bisitatu gure Bloga

2026(e)ko urriaren 1(a), osteguna

GURE LANPOSTUEI BALIOA EMAN

GURE LANPOSTUEI BALIOA EMAN

Unibertsitate honetan, Administrazioa den aldetik, langile ugari ari dira beren funtzioak betetzen, PTGAS (funtzionarioak zein lan-legepekoak), eta, askotan, baldintza horiek argi eta garbi hobe litezke.

Unibertsitate honetan, Administrazioa den aldetik, langile ugari ari dira beren funtzioak betetzen, PTGAS, funtzionarioak zein lan-legepekoak.

Eta, askotan, baldintza horiek argi eta garbi hobe litezke. Mahai gainean hainbat aldarrikapen garrantzitsu ditugu, hala nola Osasuna eta Laneko Arriskuak, garraio-arazoak eta beste hainbat gai.

Lanaren balioa

Baina horiek guztiek, egia esan, gure lanaren balioarekin ere zerikusia dute.

UPV/EHU da Estatuko PTGAS/IRI ratio okerrena duen unibertsitatea (2000 PTGAS inguru 6000 IRIrentzat, edo 1etik 3ra), eta hori gaizki dabilenaren zati bat baino ez da, balio hori asko hondatzea dakarrena.

Langile gutxiago, lan gehiago: soldataren balio txikiagoa.

Gehi diezaiogun horri aipatutako garraio-arazoak. Arazo horiek kostu bat dakarkiete langileei, garraio publikoaren edo haien eskura jartzen den garraioaren gabeziagatik, eta ibilgailu pribatuetan joan-etorriak egitera behartzen dituzte. Alde batetik, galera ekonomikoa, soldata erabilgarri gutxiago dakarrena; eta, bestetik, denbora-galera, langileek beren aldetik jarri behar duten denbora luzatzea dakarrena, nahi ala ez: soldataren balio txikiagoa.

Azkenik, ezin dugu ahaztu bizitzaren kostuaren igoera, inflazioa (etxebizitzaren kostua nabarmenduz); horrek, gainera, 20 urtetan pilatuta, hauxe eragiten du, bai, halaxe da: soldataren balio txikiagoa.

Praktikan, balio horren zati bat defendatu ahal izan da, hain zuzen ere, CCOO bezalako sindikatuek “Madrilen” lor ditzakegun soldata-igoerei esker. Tresna erabilgarria eta beharrezkoa da, eta ez diogu uko egingo, baina gehiago behar da.

Horregatik, “soldata-kenkari” anitz horien aurrean, gure lanpostuei balioa eman behar zaiela diogu.

Unibertsitatearen autonomia

Egoera horrek unibertsitatearen autonomiaren galera ere badakar, giza baliabide propioen kudeaketa egokiaren galera. Unibertsitatearen autonomia hitz politetatik haratago doa, plano materialean islatzen da zuzenean, eta defendatu egin behar da, hain justu ere plano horretan erabiltzeko.

Erreferentziazko Txantiloi bat ez egoteak (eguneratu egin behar da) esan nahi du ez dela UPV/EHU bera egungo eta, batez ere, etorkizuneko txantiloi-beharrak zehazten dituena, baizik eta Eusko Jaurlaritza dela, Programa Kontratuen bidez, zein lanpostu sortzen diren eta, hala badagokio, LZZra (Lanpostuen Zerrendara) egiturazko gisa gehitzen direnak erabakitzen dituena. Bestela, Gerentziak, eta harekin batera alde sozialak, Zerbitzu bakoitzak bere aldetik eskatzen duenaren mende geratzen gara, eta horrek distortsio nabarmenak sortzen ditu.

Bistan denez, horrek eragin handia du unibertsitatearen finantzaketaren arazoan, metodologia horretara mugatuta baitago.

Era berean, ez da Lanpostuen Baloraziorik egiten, hori baita lanpostu horiek balio eguneratua izan dezaten (haien mailan eta, beraz, ordainsarian islatuta) beharrezkoa den tresna. Epairen batek horretara behartzen duenean bakarrik jarduten da, eragindako lanpostu-kopuru mugatu batean.

Atzo, 2026ko irailaren 30ean, egindako PTGASen Negoziatzeko Batzordean, Akordioaren aldaketa puntual bat onartu da, Balorazio Batzordeak irailaren 25ean eta 28an egindako bileretan lanpostu batzuk baloratzeko orduan sortu zen arazo tekniko batengatik: atzeratu egin behar izan ziren osaeran izandako arazo batengatik. Osaera horrek paritarioa izan behar du, eta eremu bakoitzean (funtzionarioak eta lan-legepekoak) ordezkaritza duten sindikatu guztiek parte hartu behar dute. Gai honi buruzko araudia berrikusteko beharra argi geratu da.

Zer dakar Lanpostuen Balorazio batek?

Lehenik eta behin, lanpostuen behin betiko monografiak onartzea edo, hala badagokio, berrikustea eta eguneratzea dakar; horietan, lanpostuen zereginak, erantzukizunak eta gainerako ezaugarriak deskribatzen dira.

Bigarrenik, Balorazioa bera da monografia horiei esleitzea, Eskuliburuaren arabera kontuan hartu beharreko eta monografien atalei dagozkien faktore bakoitzeko, gradu eta puntuazio batzuk, azkenik eskuragarri dagoen tartearen barruan maila jakin bat esleitzeko.

Logikoki, horrek praktikan maila horien eta, beraz, ordainsarien igoera orokortua ekarriko du, lanpostuei gaur egun merezi duten balioa emanez, eta ez duela 20 urtekoa edo balio arbitrario edo minimo bat. Gai hau oso-osorik modu globalean (hasi, esan bezala, arauditik) tratatzeko beharra are gehiago nabarmentzen da, beraz, pentsatzen badugu lanpostu batzuek haien nagusi hierarkikoek baino maila handiagoa izango dutela, aldi berean baloratzen ez badira.

Eta horrek guztiak soldata-igoera batera garamatza, eta horrek, aldi berean, Unibertsitatea finantzatzeko beharra nabarmen handitzea eskatuko du, eta horren zati handi bat Eusko Jaurlaritzaren transferentzietatik etorri beharko da. Hain zuzen ere, horri buruzkoa da LOSUk finantzaketa-helburu gisa ezarritako BPGaren %1aren gaia.

Hori ote da UPV/EHUko Administrazioak hain interes gutxi, edo batere ez, erakutsi izana gai zehatz honetan, finantzaketari buruz Eusko Jaurlaritzarekin izandako liskar mediatikoez haratago?

Gogora dezagun egungo Errektoretzak proposatutako programak ez zuela gai honi buruzko aipamenik egiten, 13., 14. eta 15. mailak hobetzeko aurreikuspen oso mugatua salbu; Eusko Jaurlaritzari aurkeztutako “Beharren memoria” delakoan 500.000 eurotan zenbatetsi zena.

"CCOOn gure soldaten alde borrokatzen dugu negoziazio-eremu egokietan, eta ez diogu hori egiteari utziko, baina presazkoa, posiblea eta beharrezkoa da, halaber, gure lanpostuen abiapuntuko balioa egon behar duen lekuan kokatzea."

Gure lanaren balioaren eta unibertsitatearen autonomiaren aldeko ibilbide-orria

Baina hauteskunde-promesa hori, eskasa eta desegokia izateaz gain (eta dauden bezala geratuko diren beste langile batzuei modu ulergarrian asko molestatuko dien bidegabekeria konparatiboa eragiten duena), presazkoa da egoera hori konponduko duten jarduketa multzo bati ekitea; alde batetik, UPV/EHUri langileei dagokienez duen autonomia itzultzeko, eta, bestetik, langile horiei beren benetako balioa emateko, ez baita duela ia 20 urtekoa, azken Lanpostuen Balorazioa egin zenekoa, baizik eta handiagoa, dudarik gabe.

Langileak planifikatzeko tresna horiek guztiak ez izateak eragina du aurkezten zaizkigun LZZko lanpostuen aldaketa, sorrera eta gainerako guztietan ere; edonola ere, gure oniritzirik gabe aurrera eramango dira (bakarka hobeto edo okerrago iruditu arren), egoera honek itsumustuan uzten baikaitu txantiloi-beharrak balioetsi ahal izateari dagokionez. Laburbilduz, zer zerbitzu indartu behar diren erabakitzea eragozten digu, edo zein ez, eta zein norabidetan.

Lan horrek pertsonak benetan zaintzeko borondate politiko jatorra eskatzen du, ondo dimentsionatutako PTGAS Zerbitzu bat izatea ahalbidetuko duten baliabideetan inbertituz, hurrengo garaietan eta orainaldian bertan egin beharreko zeregin ugariei aurre egin ahal izateko. Izan ere, beste gauza asko ere negoziatu behar ditu, hala nola Lan-poltsen Akordioak, edo Zerbitzu Eginkizunen eta Funtzioen Esleipenenak, EPEez gain, etab. Hau, beste batzuk bezala, UPV/EHUren martxa onerako zerbitzu kritiko baten adibidea da, zeinaren mende baitaude hain garrantzitsuak diren gai horiek.

Horregatik guztiagatik, CCOOk egutegi zehatz bat aurkezteko eskatu dio Administrazioari, honako helburu hauekin:

  • ➤ 2005ekoa ordezkatuko duen Lanpostuak Baloratzeko Akordio berri bat sinatzea eta, hala badagokio, Balorazio Batzordeen Eskumenen eta funtzionamendu-arauen dokumentua berrikustea.
  • ➤ Lanpostuen Balorazio Eskuliburua eta puntuazioen esleipena eguneratzea eta argitaratzea. Gardentasun hori, besteak beste, funtsezkoa da genero-arrakala ezabatzeko.
  • ➤ Erreferentziazko Txantiloia prestatzea.
  • ➤ Lanpostuen monografia eguneratuak behin betiko onartzea (behin-behineko guztiak barne eta, hala badagokio, daudenak berrikusiz).
  • ➤ LZZ (Lanpostuen Zerrenda) osoaren Lanpostuen Balorazio orokorra egitea.

Bai Akordioa bai Eskuliburua, ikus daitekeen bezala, zaharkituta geratu dira 20 urte baino gehiago igaro ondoren. Egungo baldintzetara eta, bereziki, monografietara egokitu behar dira.

Erreferentziazko Txantiloirik gabe, UPV/EHUn itsumustuan jokatzen da LZZren eraketari eta eremu ezberdinetako langileen beharrei dagokienez, alderdi guztietan: zereginak, kualifikazioa, etab.

Era berean, monografia zaharkituak eguneratu egin behar dira, egungo zereginekin eta baldintzekin bat etor daitezen.

Eta, azkenik, horiek guztiak behar bezala baloratu behar dira, gaur egungo egoerarako duinak diren mailak eta ordainsariak lortzeko.

Ibilbide-orri honek arazo garrantzitsu honi modu ordenatuan heltzeko aukera emango du, oinarrizkoenetik hasiz, ondoz ondoko urratsak ematea erraztuz, eta bertaratutakoek harrera ona egin zioten, neurri handi batean, egia esan, bat etortzea baitago funtsezkoan, hau da, hori egiteko beharrean.

2026(e)ko irailaren 29(a), asteartea

(EZ)MUGIKORTASUN (EZ)JASANGARRIA UPV/EHUn

(EZ)MUGIKORTASUN (EZ)JASANGARRIA UPV/EHUn

Joan den astean, UPV/EHUk Mugikortasun Jasangarriaren Europako Astea ospatu zuen. Jarduera interesgarriz betetako programa izan da, baina gure Unibertsitateko mugikortasun-arazo nagusia alde batera uzten du: langileak egunero zentroetara joatea, askotan etxetik urrun eta garraio publiko eraginkorrik gabe.

Arazo historiko honek ez du erantzunik izan orain arte inongo errektore-talderen aldetik.

UPV/EHUn gure lanpostuetara egunero joatea ezin da oztopo-lasterketa bat izaten jarraitu.

Gure unibertsitatea multikanpus erakundea izateak irtenbide egokiak eskatzen ditu. Egunero jasaten ditugu kanpus arteko eta hiri arteko garraio publikoaren konexio guztiz eskasak. Horrek eragin zuzena du gure laneko osasunean, in itinere ezbehar-tasa handitzen du, gure ekonomia zigortzen du ibilgailu pribatuarekiko dependentziaren ondorioz eta kontziliazioa suntsitzen du.

Mugikortasun-arazoak ere ez dira langileenak bakarrik. Ikasleek urteak daramatzate konexio eskasak, maiztasun nahikoak ez direnak eta kanpusetara sartzeko bidaia-denbora neurrigabeak jasaten. Azken ikasle-protestek unibertsitateko komunitate osoak ezagutzen duen errealitatea islatzen dute: joan-etorriak “hobeto” kudeatzeko aplikazioak sustatzen diren bitartean, arazoa konpontzeko benetako neurriak ez dira iristen. Ez dugu tresna gehiagorik behar kaosarekin bizitzeko; garraio publikoko zerbitzu gehiago eta hobeak behar ditugu.

📚 Irakurgai erlazionatuak:

📢 ZURE ESPERIENTZIAK BALIO DU!

Zenbat denbora eta diru galtzen duzu egunero zure lanpostura joateko? UPV/EHUko kanpusetarako joan-etorrietan izaten dituzun penuriak, zailtasunak, gastuak eta denbora-galerak ezagutu nahi ditugu.

💬 KONTATU ZURE KASUA IRUZKINETAN

MUGIKORTASUN PLAN BAT NEGOZIATZEKO LEGEZKO BETEBEHARRA

Benetako irtenbideak bilatzeko asmoz, gure atal sindikalak CCOO Euskadik antolatutako azken Mugikortasun Jasangarriaren Jardunaldian parte hartu zuen. Topaketa horretan egiaztatu zen Lanerako Mugikortasun Jasangarriaren Planak (LMJP) ez direla tramite administratibo huts bat, baizik eta tresna estrategiko erabakigarriak direla in itinere istripuen prebentziorako, aldaketa klimatikoari egokitzeko eta laneko ezberdintasunaren aurkako borrokarako.

Indarrean dagoen araudiari erreparatuz, zehazki Mugikortasun Jasangarriari buruzko 9/2025 Legeari, eta Euskadiko Mugikortasun Jasangarriaren 11/2022 Legearekin bat etorriz, UPV/EHUk 2026ko abenduaren 5a baino lehen LMJP integral bat diseinatu, negoziatu eta aplikatzeko legezko betebeharra du. Ordezkaritza sindikaletik argi daukagu ez dugula onartuko dokumentu kosmetikorik, ezta erakusleiho-neurririk ere. Langileen berezitasunak, gabeziak eta poltsikoa kontuan hartuko dituen benetako negoziazio kolektiboa eskatzen dugu.

IN ITINERE ISTRIPUAK, KONTZILIAZIOA ETA SOLDATA-ARRAILA

Jardunaldian agerian geratu zen in itinere istripuen kopuruak urtero gora egiten duela, baita ondorio larriak edo heriotzak eragiten dituztenak ere. Eta gai honetan, gizon eta emakumeen arteko arraila ere badago, istripuen % 55 emakumeek jasaten baitituzte.

Lan-ezbeharren arriskuaz gain, joan-etorriei eskainitako denbora lanaldiari gehitzen zaion lan-denbora ere bada. Denbora hori ezin zaie gure bizitzako beste arlo batzuei eskaini, hala nola aisialdiari edo zaintzari, eta gure osasunari eta kontziliazioari eragiten die bereziki.

Eta aurrekoa gutxi balitz, lanerako joan-etorriek dakarten kostu ekonomikoak familiaren diru-sarrerak murriztea dakar. Askotan, ibilgailu pribatua erabiltzea ezinbesteko baldintza da lantoki batera joan ahal izateko. Horrek ingurumenari eragiteaz gain, ibilgailu hori ez dutenentzat lanpostua lortzeko diskriminazioa ekar dezake.

Azken batean, lantokietarako joan-etorria langileari inposatutako zama bihurtzen da, enplegatzailearen aldetik inolako konpentsaziorik jaso gabe.

Egoera hori bateraezina da bizilekua askatasunez aukeratzeko babesa eta lanerako eskubidearen egikaritze eraginkorra bermatzen dituen legezko aginduarekin, ingurumena babesteko beharrarekin batera.

NEGOZIAZIORAKO UKO EGIN EZIN DIZKIEGUN GURE LEHENTASUNAK

  • 1. Ibiltaritzagatiko eta kanpus arteko bidaiengatiko konpentsazio ekonomikoa: Unibertsitateko 5 egoitza eta fakultateen arteko derrigorrezko mugikortasunaren ondoriozko bidaia-gastu guztiak osorik ordaintzea eskatzen dugu. Zentroen sakabanaketa ezin dute langileek ordaindu; UPV/EHUk kilometrajeagatik, dietengatik eta ibilgailuaren higaduragatik bidezko konpentsazioa bere gain hartu behar du konektibitate publikoa eskasa edo bideraezina denean.
  • 2. UPV/EHUko langileentzako autobus-linea espezifikoak hobetzea: Egun dauden neurri bakarrak duela zenbait hamarkada ezarri ziren eta lineen eta ekipamenduen eguneratzea eskatzen dute.
  • 3. Garraio publikoa erabiltzeagatiko pizgarri ekonomikoak: "Mugikortasun Jasangarriaren Plus" bat sortzea edo kanpusera garraio kolektiboan joaten diren langile guztientzat garraio-abonamenduak (Barik, Mugi edo BAT txartelak kasu) zuzenean kofinantzatzea eskatzen dugu, isurketen murrizketa aktiboki sarituz.
  • 4. Autoak partekatzeko pizgarri ekonomikoak eta erraztasunak: Ibilgailua partekatzen dutenentzat hobari zuzenak (erregaia edo mantentze-lanak ordaintzeko laguntzak) ezartzea, erakundearen plataformaren bidez kudeatuta, eta unibertsitate-esparruetan lehentasunezko aparkalekuak izateko eskubide esklusiboa izatea.
  • 5. Sakabanaketa eta Distantzia Plusa: Joateagatiko zuzeneko laguntza ekonomiko bat eskatzen dugu langile guztientzat. Konpentsazio hori etxetik dagoen distantzia-tarteen arabera kalkulatu behar da, UPV/EHUko kanpusen sakabanaketak langileen soldatetan eragiten duen eragin ekonomiko gogorra arintzeko.
  • 6. Konektibitate Publikoaren Defizitagatik Plusa: Unibertsitateko lanaldiarekin bateragarriak diren maiztasun eta ordutegiak dituzten garraio publiko erregularreko (autobusa edo trena) zerbitzurik ez dagoen herrietan bizi diren langileentzat berariazko kalte-ordain ekonomiko bat eskatzen dugu. UPV/EHUk ezin ditu ekonomikoki zigortu, foru aldundien inakzioaren aurrean kontratu bidez auto pribatuaren mende egotera behartuta daudenak.
  • 7. Kanpus arteko Talka-plana: Errektoretzak Foru Aldundiekin eta operadoreekin (Bizkaibus, Lurraldebus, Alavabus eta Euskotren) negoziazioa modu proaktiboan gidatzea eskatzen dugu. Premiazkoa da benetako maiztasunak koordinatzea eta kanpusak beraien artean eta trenbide-nodo nagusiekin lotuko dituzten linea anezka zuzenak abiaraztea.
  • 8. Ordutegi-malgutasuna sarbideen kolapsoaren aurrean: Administrazio eta zerbitzuetako langileen (AZP) eta irakasle eta ikertzaileen (IRI) sarrera- eta irteera-ordutegiak modu eraginkorrean malgutzea, historikoki saturatuta egon diren sarbideetan, hala nola Leioako Kanpusean, puntako orduak saihestuz.
  • 9. Telelana eta presentzialtasun adimenduna: Araututako telelaneko lanaldiak handitzea eta sendotzea. Mugikortasun jasangarririk onena alferrikako joan-etorriak saihesten dituena da.

ZER ESKATZEN DIOGU ERREKTORE-TALDEARI BEREHALA?

  • 1. Mugikortasun Planaren negoziazio-mahaia berehala eratzea Langileen Legezko Ordezkaritzarekin.
  • 2. Kanpus bakoitzeko benetako mugikortasun-diagnostiko bat, langileek joan-etorrietan duten benetako gastu ekonomikoa islatuko duena.

Gure unibertsitateak bere plan estrategikoetan harrotasunez erakusten duen ingurumenarekiko, jasangarritasunarekiko eta pertsonen zaintzarekiko kezkak ezin du langileen osasunaren, denboraren eta poltsikoaren lepotik eraiki. Mugikortasun publiko, duin, seguru eta finantzatua eskatzen dugu.

NEGOZIATUTAKO Mugikortasun Jasangarrirako Plana legezko betebeharra da, datorren abenduan sartuko da indarrean eta oraindik ez gaituzte negoziaziora deitu.

CCOO UPV/EHUko Langileen defentsan!

AFILIATU CCOOra: INTERESATZEN ZAIZU

AFILIATU HEMEN
📞 94 601 2437 ✉️ ccooupvehu-bi@ehu.eus 🌐 Bisitatu gure Bloga

2026(e)ko irailaren 28(a), astelehena

FEMINISTA GISA AUTODETERMINATZEA EZ DA NAHIKOA

SOLDATA-ARRAKALA: FEMINISTA GISA AUTODETERMINATZEA EZ DA NAHIKOA

CCOOn arlo guztietan egunean egoteko ahalegina egiten dugu, zuen lan-baldintzak hobetzeko lan egin ahal izateko. Oraingo honetan, Soldata Arrakalari buruzko V. Nazioarteko Kongresuan izan gara. EPIC: Soldata-berdintasuna nazioarteko ikuspegi batetik.

Kongresu honetan, besteak beste, EBko Batzordeko Justizia eta Kontsumitzaileen Zuzendaritza Nagusiko Berdintasun eta Diskriminaziorik Ezaren zuzendaria, Berdintasunerako eta Emakumeen aurkako Indarkeria Desagerrarazteko Estatu Idazkaria, Eusko Jaurlaritzako Lan eta Gizarte Segurantzako sailburuordea, Bizkaiko Foru Aldundiko Enplegu, Gizarte Kohesio eta Berdintasuneko foru diputatua edo Emakundeko zuzendaria izan ziren, eta baita Mikel Torres lehendakariordea ere; halere, tristuraz ikusi genuen Margaret Bullen gure Berdintasun zuzendariaren ausentzia.

Berdintasun Zuzendaritzak erakutsitako interes eza ikusita, ez da harritzekoa arlo honetan benetako unibertsitate-politika bat ez egotea. UPV/EHUn ez dugu benetako ordainsari-gardentasunik, ez eta genero-ordainsarien arrakalaren ebaluaziorik ere. Izan ere, horrek ALDEZ AURRETIK ATERATAKO DATUAK AZTERTZEA, ULERTZEA ETA EBALUATZEA eskatzen du, horren inguruko politika neurri zehatz eta egokiekin ezarri ahal izateko.

Benetan apustu egiten al du talde honek berdintasunaren alde, ala kolore morea erakuste hutsaren alde?

ORDAINSARI GARDENTASUNA

Atzoko saioan, gai interesgarriak jorratu ziren, hala nola soldata-gardentasunari buruzko 2023/970 Europar Batasunaren Zuzentarauaren transposizioa, eta emakumeen eta gizonen arteko soldata-arrakala murrizteko 2023-2026rako III. plan operatiboa aurkeztu zen, Eusko Jaurlaritzaren Gobernu Kontseiluak astearte honetan, irailak 22, onartu zuena.

Ordainsari-gardentasuna funtsezko zutabe gisa agertzen da langileen arteko genero-soldata-arrakala murrizteko. Arrakala hori, kasu askotan, soldata-osagarri ezberdinen, mailen banaketaren, erantzukizunen, lanpostuen balorazioaren, zaintzagatiko baimenen eta abarren analisiaren bidez antzematen da.

Ordainsari-gardentasunaren eta horren ebaluazioaren bidez, ezberdintasuna konparatzeko, ulertzeko eta zuzentzeko neurriak ezartzeko datuak lortzen dira.

Gardentasuna ez da helburu bat, berdintasuna gauzatu ahal izateko BITARTEKO bat baizik.

2023an, gizonen eta emakumeen erretiro-pentsioaren zenbatekoaren arrakala % 31koa izan zen, metatutako efektu gisa, batez ere seme-alabak zein adinekoak zaintzeari eskainitako denboragatik kotizatzeari utzitakoaren ondorioz. Ildo horretan, berriro ere laguntzak, baimenak eta TELELANA areagotzeaz hitz egin zen, desoreka hori murrizteko beharrezko neurri gisa.

DATU NABARMENTZEKOAK

Lanaldi partzialei buruz emandako datu bitxien artean, emakumeek lanaldi hori gehienbat 40 urtetik aurrera aukeratzen dutela dago, seme-alaben eta adinekoen zaintzaz arduratzeko. Aitzitik, gizonek gehienbat 29 urtera arte egiten dute, beren prestakuntzarekin eta hobekuntza profesionalarekin bateragarri egiteko.

Nabarmentzekoa da Eusko Jaurlaritzaren hirugarren plan operatiboak Lan Ikuskaritzaren ekintza areagotzea aurreikusten duela gardentasunaren eta genero-ordainsarien arrakalaren ebaluazioaren arloan. Horrek interesatzen zaigu, UPV/EHUk arlo horretan bere etxeko lanak egin ez dituela kontuan hartuta. Ebaluaziorik gabe ezin da arlo honetan beharrezko neurririk hauteman eta ezarri.

Halaber, AA (Adimen Artifiziala)k lana zatikatzeko eta banatzeko mekanismo gisa duen eragina aztertu zen, baita feminizatuen dauden sektoreetan (besteak beste, gurean, hezkuntzan) izan lezakeen eragina ere.

CCOOREN EKINTZA SINDIKALA

Gogorarazten dizuegu ezen, genero-ordainsarien arrakalari buruzko ebaluazio egokirik ez izateak dakartzan oztopoak gorabehera, CCOOn ahalegin handia egin dugula UPV/EHUn genero-ordainsarien arrakala murrizteko neurriak jaso ditzaten. Euskal Unibertsitate Sistemaren Legearen aurreproiektuan sar daitezen ere defendatzen ari gara, aste honetan bertan, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordean parte hartuz. Laburbilduz:

  • 1.- Soldata-arrakala: CCOOk osagarri autonomiko estruktural, finkagarri eta negoziatu bat proposatzen du, pizgarri lehiakorrekiko menpekotasuna murriztuko duena; izan ere, horiek amatasunak, zaintzak edo behin-behinekotasunak etendako ibilbideak zigortu ditzakete.
  • 2.- Karrera eta zaintza: baztertzailea ez den nazioarteko mugikortasuna eta ikerketa-intentsifikazioko baimenak zaintza-aldien ondoren, akreditazioan, promozioan eta soldatan penalizaziorik ez izateko.
  • 3.- Berdintasun-egiturak: Berdintasun Unitate bereizia, aurrekontu-zuzkidura propioa eta sexuen araberako aldez aurreko eragin-txostenak arau, plan eta aurrekontuetarako.
  • 4.- Berdintasun-planak: unibertsitateko komunitateko berdintasun-plan orokorra eta Laneko Berdintasun Plana bereizi behar dira. Azken hori langileen ordezkaritzarekin negoziatua da, eta soldata-arrakala diagnostikatzeaz eta zuzentzeaz arduratu behar du.

Soldata-arrakala ez da soilik soldata-taulak berdinduz zuzentzen, baizik eta ordainsarietan, promozioan, mugikortasunean, zaintzan, lanpostuen ebaluazioan eta aurrekontuetan batera jokatuz.

💬 Eman iritzia eta partekatu zure esperientzia iruzkinetan!

2026(e)ko irailaren 25(a), ostirala

OSAGARRIAK, DESKOORDINAZIOA ETA SOLDATA GALERA

OSAGARRIAK, DESKOORDINAZIOA ETA SOLDATA GALERA

CCOOk ordainsari-osagarrien deskoordinazioa zuzentzea eskatzen du, IIPari kalte ekonomikorik ez eragiteko.

Zuei zuzentzen gatzaizkizue autonomia-erkidegoko ordainsari-osagarriak (Unibasq) ebaluatu eta esleitzeko egungo deialdia dela eta. Aurkezteko ohiko epea datorren 2026ko urriaren 19an amaituko da.

Jakina denez, egutegietan desadostasun larria dago: eskabideak aurkezteko epea urrian itxiko da, baina seiurtekoen eta irakaskuntza-ebaluazioen ebazpen ofizialak data horren ondoren argitaratzea aurreikusten da. Deskoordinazio horrek, IIParen borondatearekin zerikusirik ez duenak, eragozten du 2025eko abenduaren 31rako finkatuta dauden merituak egungo deialdian zenbatu ahal izatea.

Arrisku sistemikoa: disfuntziotik "ondare-higadurara"

Hala ere, oinarrizko arazoa egungo urteko ordainketaren galeratik askoz haratago doa. CCOOn naturalizatzeko prest ez gauden arrisku sistemiko bat dago: atzerapenen kronifikazioa.

Deialdiak desfase horiekin kudeatzen jarraitzen badute, Unibasq-en azken ebazpena 2027 urtera atzeratuko da ezinbestean. Ondorio materiala? Kaltetutako IIPak 2028ko nominetara arte ez lituzkeela osagarri horiek jasotzen hasiko. Meritua finkatu zenetik ia bi urteko atzerapenaz ari gara. Alferrikako atzerapen horiek zuzentzen aurrera egin beharrean, inertzia administratiboa langileen erosteko ahalmena zigortzen duen barne-lawfare baten gisa ari da funtzionatzen.

Kudeaketaren paradoxa: anakronismoa eta soldaten atxikipena

Paradoxikoa da, gutxienez, digitalizazioak eta adimen artifizialaren gorakadak definitutako ingurune global batean —Administrazio Publikoak berak baliabideak optimizatzeko eta prozesuak arintzeko teorikoki erabiltzen dituen tresnak izanik—, UPV/EHUn IIParen ordainsari-eskubideen kudeaketak eraginkortasunari dagokionez hamarkadak atzera egiten duela ematea.

"IIPak ikusten du bere bidezko eskubide ekonomikoak urtebetez bahituta geratzen direla, eta ondoren ia bi urteko atzerapen metatuarekin ordaintzen direla, Administrazioak inolako konpentsazio finantzariorik edo erosteko ahalmenaren galeragatik eguneratzerik eskaini gabe."

Inertzia burokratiko horrek kalte tenporala eragiteaz gain, bermatuta dauden soldaten benetako atxikipen bidegabea dakar. Eta are larriagoa dena ikuspegi materialista eta lan-justiziazko batetik: justifikatu gabeko atzerapen horregatik, Administrazioak inolako konpentsazio finantzariorik ez eskaintzea eta erosteko ahalmenaren galeragatik eguneratzerik ez egitea. Unibertsitateak bikaintasunik handiena eskatzen die bere langileei, baina haien ordainsari-eskubideei erantzuten die langileak pobretzen dituen zaharkitze administratibo batekin.

CCOOren jarduera proaktiboa

Arazo horren aurrean, CCOOn uste dugu ezin garela inertziara makurtu, ezta erakunde publikoen arteko koordinazio faltaren ondorioak IIPak ordaintzea onartu ere.

Horregatik, joan den irailaren 25ean, idatzi zehatz bat erregistratu genuen formalki IIParen Errektoreordetzan, bi frontetan berehalako irtenbide tekniko bat eskatuz:

  • Eskabideak aurkezteko epea luzatzea.
  • Edo, subsidiarioki, ezohiko zuzenketa-izapide bat gaitzea.

Sine qua non baldintza gisa ezarri dugu luzapen horrek eskubideen sortzapena inola ere ez aldatzea eta ordainketa 2028ko ekitaldira ez atzeratzea.

📄 Sar zaitez IIParen Errektoreordeari egindako gure eskaerara

Horrez gain, oinarrizko aldarrikapen gisa, CCOOk UPV/EHUri eskatzen dio Unibasq-eko Kontseiluan duen presentzia erabil dezala deialdi honen ebazpena 2026ko abenduaren 31 baino lehen egin dadin eskatzeko. Ezinbestekoa da atzerapenen inertziarekin haustea; izan ere, deialdiz deialdi, langileak 2028ra arte itxarotera bultzatzen ditu, jada finkatuta dauden merituen osagarriak jasotzen hasteko.

Gure jarrera: isiltasunaren eta inertziaren aurka

Deigarria da, halako galera ekonomikoaren eta hain atzerapen kronologiko nabariaren aurrean, ordezkaritza-foroetan isiltasuna izatea joera nagusia. Beste esparru batzuetan urraketa material honen aurrean ahotsa ez altxatzea erabaki den bitartean, CCOOtik proposamena ekintzetara eraman dugu, orain arte negoziazio-mahaietan planteatu ez diren eskakizun zehatzak idatziz erregistratuz.

UPV/EHUk ordezkaritza du Unibasq-eko Kontseiluan eta osagarri horiek ordaintzeko azken arduraduna da. Hori dela eta, bere erantzukizuna hartu behar du desdoikuntza hori zuzentzeko eta burokrazia soldata-higadurako mekanismo bihur ez dadin. Ez dugu onartuko Unibertsitatearen modernizazioa marketinean soilik geratzea, bere langileen soldaten kudeaketa joan den mendean iltzatuta geratzen den bitartean.

Espero dugu Errektoreordetzak langileen erosteko ahalmena defendatzeko eskatzen den arduraz jokatuko duela, administrazio onaren printzipioa aplikatuz. Gure erregistroaren ondoren hartzen den ebazpenaren berri emango dizuegu.

CCOO EHUko Langileen defentsan!

AFILIATU CCOOra: INTERESATZEN ZAIZU

AFILIATU HEMEN
📞 94 601 2437 ✉️ ccooupvehu-bi@ehu.eus 🌐 Bisitatu gure Bloga