TEKAZELENTZAKO HOBEKUNTZAK EGAB-EN
CCOOk TEKAZELen ahotsa Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordera (EGAB) eraman du eta Euskal Unibertsitate Sistemaren (LSUV) etorkizuneko Legearentzako oinarrizko aurrerapenak lortu ditu. CCOOk EGABen irizpen nagusi eta neutrala lortu du, finantziazioari, plantillen plangintzari, karrera profesional horizontalari, prestakuntzari, lanpostuen zerrendari, aldi baterako enpleguari, berdintasunari eta TEKAZELen lan-baldintzei buruzko neurri zehatzak jasotzen dituena. Confebask patronalaren babesa ere lortu dugu.
Zergatik da hain garrantzitsua EGABen irizpena?
Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordea organo aholku-emailea da, non Euskadiko interes sindikal, enpresarial eta sozial nagusiak biltzen diren. Eusko Jaurlaritzatik eta Eusko Legebiltzarretik independentea da, eta gizarte zibil antolatuaren ahots instituzional gisa jarduten du eduki ekonomiko eta soziala duten arau-proiektuen aurrean. Haren irizpenak ez du juridikoki Eusko Jaurlaritza behartzen, baina gure proposamenei baztertzeko oso zaila den babes politiko eta instituzionala ematen die.
CCOOk TEKAZELen ahotsa EGABera eraman du
Horregatik funtsezkoa zen CCOOk EGABen esku hartzea. Hiru lan- eta negoziazio-saio luzetan zehar proposamen zehatzak aurkeztu genituen, TEKAZELen beharrak defendatu genituen eta gehiengoz onartutako irizpenean horiek sartzea negoziatu genuen. Irizpen neutral bat lortu dugu, lege-aurreproiektua bermatzen ez duena eta gure proposamenen zati garrantzitsu bat jasotzen duena.
Irizpenak Euskal patronala den Confebask-en babesa izateak balio berezia du.
Ez da egunero gertatzen sindikatuak eta enpresaburuen ordezkaritza bat etortzea erakunde publiko bateko langileen karrera profesionala, prestakuntza, langileen plangintza eta lan-baldintzak indartu behar direla.
Emaitza honek argi erakusten du CCOOk proposamen zorrotzak aurkezteko, haien beharra azaltzeko eta akordioak eraikitzeko duen gaitasuna.
TEKAZELen aldarrikapenak jada ez dira gure sindikatuaren eskaerak soilik. EGABek euskal unibertsitate publikoaren funtzionamendu egokirako eta modernizaziorako beharrezkotzat jotzen dituen neurri bihurtu dira.
EGABek egokitzat jotzen du duela hogei urte baino gehiago onartutako unibertsitate-legeria eguneratzea, baina ez du balorazio positiborik egiten Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako Aurreproiektuaren edukiari buruz. Aitzitik, lan luzea jartzen dio Juan Ignacio Pérez Iglesias Unibertsitate, Zientzia eta Berrikuntza Sailburuari.
1- Europako unibertsitate publikoen pareko finantziazioa
CCOOk aurrekontu-bide progresibo eta egiaztagarri bat eskatu zuen 2030ean gutxienez Euskal Autonomia Erkidegoko BPGaren % 1en baliokidea izango den unibertsitate-finantziazio publikoa lortzeko.
EGABek bide-orri progresibo, egiaztagarri eta aurrekontuz hornitu hori ezartzeko beharra jaso du, Europako estandarrak helburutzat hartuta. Horrela, finantziazioa ezin da nahikotasun-adierazpen orokor batean geratu, ezta ekitaldi bakoitzeko aurrekontu-erabakien mende bakarrik egon ere.
Aurrerapauso honek zuzenean eragiten dio TEKAZELi. Egiturazko finantziazio nahikorik gabe, ezin dira bermatu plantilla egokiak, ezin da behin-behinekotasuna murriztu, ordaindutako karrera profesionala garatu, lanpostuen zerrenda egokitu, funtzio berriak aitortu edo lanaldiaren barruan prestakuntza erraztu.
% 1a ez da sabai bihurtu behar. Jaurlaritzak Europako unibertsitate publikoekin koherenteak diren inbertsio-mailetarako bidea zehaztu behar du (% 1 hori askogatik gainditzen baitute), helburu, epe eta aurrekontu-zuzkidura egiaztagarriekin.
2- TEKAZEL unibertsitatearen plangintza estrategikoan sartzen da
Aurreproiektuak Unibertsitate Plana konfiguratzen du sistemaren finantziazioa eta baliabideak programatzeko tresna nagusi gisa, baina ez zuen jasotzen TEKAZELen egoerari eta beharrei buruzko diagnostiko espezifikorik.
CCOOk gabezia hori salatu zuen eta EGABek berariaz eskatzea lortu zuen unibertsitateko plangintzak kontuan izan ditzala TEKAZELeko plantilla nahikoak, egonkorrak eta espezializatuak. Gainera, irizpenak onartzen du unibertsitatearen eraldaketa antolakuntza, teknologia eta erakunde mailan TEKAZEL funtsezko eragile bihurtzen duela unibertsitatearen artikulazio eta funtzionamendurako.
Ondorioak materiala izan behar du: Unibertsitate Planak teknikarien, kudeatzaileen, administrarien eta zerbitzuetako langileen beharrak kuantifikatu beharko ditu, haien finantziazioa aurreikusi eta unibertsitateak bere gain hartutako funtzio berriekin erlazionatu.
Unibertsitateko plangintzak ezin du jarraitu baliabideei eta helburuei buruz hitz egiten TEKAZELek zenbat lanpostu behar dituen, zein profilekin eta zein finantziaziorekin zehaztu gabe.
3- EGABek TEKAZELentzat karrera profesional horizontala eskatzen du
CCOOk lortutako lorpen nagusietako bat da EGABek berariaz eskatzea etorkizuneko legea aprobetxatzea TEKAZELentzat karrera profesional horizontal baten printzipioak ezartzeko. Hori Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuan aurreikusita dago eta jada UPV/EHUko Estatutu berrietan jasota dago, CCOOri esker ere bai, baina oraindik garatzeke dago.
Karrera horizontalak aurrera egiteko eta aitorpen profesionala lortzeko aukera emango du, soilik goragoko kategoriako lanpostu bat hutsik geratzearen mende egon gabe. Betetako funtzioen esperientzia, prestakuntza, espezializazioa, erantzukizuna eta konplexutasun teknikoa baloratu beharko ditu.
Irizpenak legeak jarraitu beharreko norabidea ezartzen du. CCOOk orain exijituko du karrera profesional hori ordaindua, finantzatua, negoziazio kolektibo bidez adostua eta irizpide objektibo eta gardenetan oinarritua izatea.
Era berean, ebaluazioak aitorpen eta aurrerapen helburua izatea defendatuko dugu, eta ezingo dela erabili soldata-galerak, nahitaezko mugikortasuna edo blokeo profesionalak ezartzeko.
Finantziaziorik gabeko karrera profesionala aitorpen hutsa izango litzateke. Eta negoziazio kolektiborik gabe diseinatutako karrera batek ez luke berme nahikorik eskainiko.
4- Eskatutako prestakuntza lanaldiaren barruan egin behar da
Aurreproiektuak ezartzen du TEKAZELen prestakuntza "lehentasunez" lanaldiaren barruan egingo dela. CCOOk ohartarazi zuen hitz horrek atea irekitzen diola lan-ordutegitik kanpo konpentsaziorik gabe prestakuntza eskatzeari.
EGABek gure eragozpena bere gain hartu du eta adierazi du idazketa horrek babestu dezakeela erakundeak eskatutako prestakuntza lanalditik kanpo egitea langilearentzako konpentsaziorik gabe.
Aurrerapena oso zehatza da: unibertsitateak eskatutako prestakuntzak lan-denbora gisa konputatu behar du. Salbuespen gisa, zerbitzuaren beharrek ordutegitik kanpo egitera behartuko balute, CCOOk denborazko edo diruzko konpentsazio osoa eskatuko du.
Unibertsitateak administrazio elektronikoari, kontratazio publikoari, proiektuen kudeaketari, datuen babesari edo sistema teknologiko berriei aurre egiteko prestatutako langileak behar ditu.
Baina eguneratze profesional hori ezin da finantzatu TEKAZELen denbora pertsonalarekin, eta ezin da lanaldiaren ezkutuko luzapen bihurtu.
5- UPV/EHUk bere Lanpostuen Zerrenda onartzeko aukera izan behar du, negoziazio kolektiboarekin
CCOOk defendatu zuen Lanpostuen Zerrenda eta horren aldaketak unibertsitateko Gobernu Kontseiluak onartzea, aldez aurretik negoziazio kolektiboaren bidez adostuta lan-baldintzei eragiten dietenean.
EGABek zehaztasun handiz jaso du proposamen hau. Eusko Jaurlaritzak legezkotasuna, aurrekontu-egonkortasuna eta gastuaren muga orokorra kontrolatu behar ditu, baina ez du esku hartu behar lanpostu bakoitzaren egokitasunean, izendapenean, banaketan edo konfigurazio zehatzean.
Aldaketa honek ahalbidetuko du UPV/EHUk bere benetako beharrei bizkortasun handiagoz erantzutea, lanpostuak sortu edo egokitzea eta bere zerbitzuak baimendutako aurrekontu-esparruaren barruan antolatzea.
UPV/EHUrentzat autonomia handiagoak esan nahi du bere plantillak indartzeko gaitasun handiagoa izatea, inoiz ez negoziazio kolektibo txikiagoa edo eskubide gutxiago TEKAZELentzat.
6- Aldi baterako langileen babesa lan-poltsetan
CCOOk eskatu zuen aldi baterako langileak eta bitartekoak ez zitezela poltsetan zigortu aurreko kontratuak edo izendapenak onartzeagatik, eta unibertsitatearen zerbitzura izandako esperientziak ez ziezaiola kalterik egin beren etorkizuneko aukerei.
EGABek gai hori txertatu du eta Jaurlaritzari eskatzen dio hautaketa-prozesu batean parte hartu ondoren behin betiko plazarik lortzen ez duten aldi baterako langileen edo bitartekoen babesa aztertzeko, lan-poltsetatik automatikoki baztertuta geratzea saihestuz.
Aurrerapen zehatza da aldi baterako kontratuak edo izendapenak kateatzen dituztenentzat: unibertsitatearentzat lan egin izana ezin da gero baztertzeko edo zigortzeko arrazoi bihurtu.
Irizpenak ez du behin-behinekotasuna guztiz konpontzen. CCOOk defendatzen jarraituko du premia iraunkorrak Lanpostuen Zerrendan sar daitezela eta enplegu egonkorrarekin bete daitezela, baina berme horrek hobetu egiten du lan-poltsak osatzen dituztenen berehalako babesa.
7- EGABek telelanari heltzea eskatzen du, Aurreproiektuak ahaztuta utzi duena
CCOOk salatu zuen Aurreproiektuak ez duela telelana arautzen, eta eredu boluntario, itzulgarri eta negoziatua proposatu zuen, irizpide objektiboekin, eskubide-berdintasunarekin, deskonexio digitalarekin eta unibertsitateak emandako baliabideekin. Era berean, Lanpostuen Zerrendan modalitate horretara atxiki daitezkeen lanpostuak arrazoituta identifikatzea proposatu genuen.
EGABek onartu du hutsegite hori zuzendu behar dela, eta berariaz sartu du telelanaren erregulazioa Jaurlaritzak etorkizuneko legerako aztertu behar dituen gaien artean.
Irizpenak oraindik ez ditu jasotzen CCOOk proposatutako berme guztiak. Hori dela eta, hurrengo urratsa zerbitzuen arteko ezberdintasun arbitrarioak eragotziko dituen eta borondatezkotasuna, itzulgarritasuna, negoziazioa, baliabide nahikoak eta deskonexio digitala bermatuko dituen araudi bat zehaztea izango da.
Lehen lorpena da etorkizuneko legeak ezin duela telelana alde batera utzi. Orain erregulazio eraginkor eta bermatzaile bat lortu behar dugu.
8- Burujabetza teknologikoa eta IKTetako langile propioak
CCOOk unibertsitateak bere datuen, sistemen eta azpiegitura digitalen kontrola mantentzea eskatu zuen, eta funtzio teknologiko estrategikoak kanpoko enpresen menpe soilik ez egotea.
EGABek berariaz sartu ditu Jaurlaritzak landu beharreko gaien artean burujabetza teknologikoa, datuen zaintza publikoa eta horiek kudeatzeko IKTetako langile propioak izatea, CCOOk UPV/EHUko Estatutu berrietan gauzatu zuen gaia, hain zuzen ere.
Ondorioa argia da: eraldaketa digitala ezin da kanpoko plataformak kontratatzea soilik izan. Unibertsitateak langile propio nahikoak eta kualifikatuak izan behar ditu bere sistemak administratzeko, informazioa babesteko eta zerbitzuen jarraitutasuna eta segurtasuna bermatzeko.
Unibertsitatea modernizatzeak inbertsioa eskatzen du bai teknologian, bai hura kudeatzen eta mantentzen duten pertsonengan.
9- Indarkeriaren, jazarpenaren eta hirugarrenen hertsapenen aurkako babesa
EGABek Aurreproiektuaren gabeziatzat jotzen du unibertsitateko langileen babesa ikasleek, erabiltzaileek edo lan-erlaziotik kanpoko beste pertsona batzuek eragindako indarkeriaren, jazarpenaren edo hertsapenen aurrean.
Unibertsitateak ezin ditu bere langileak bertan behera utzi mehatxuen, erasoen edo jazarpen-kanpainen aurrean. Prebentziorako betebehar aktiboa du eta lehen unetik esku hartu behar du.
CCOOk eskatuko du errekonozimendu hori berehalako jarduketa-protokoloetan, prebentzio- eta kautela-neurri eraginkorretan, laguntza juridikoan eta eragindako pertsonari babes instituzionalean gauza dadin. Indarkeria edo jazarpen egoera bat jakinarazteak edo salatzeak ezin du babesgabetasunik, esposizio publikorik edo errepresalia profesionalik eragin.
10- Berme sindikal gehiago diziplina-espedienteetan
CCOOk diziplina-prozeduretan gardentasuna eta berme sindikalak indartzea ere eskatu zuen.
EGABek jasotzen du langileen ordezkaritzak espedienteen hasierari eta ebazpenari buruzko informazioa jaso behar duela, Euskal enplegu publikoaren legediaren eta Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren arabera.
Berme horri esker, ordezkaritza sindikalak diziplina-jarduketak ezagutu ditzake, balizko desberdintasunak atzeman ditzake eta plantillaren babes- eta defentsa-funtzioak behar bezala bete ditzake.
Diziplina-ahala ezin da gardentasunetik, legezko bermeetatik eta ordezkaritza kolektiborako eskubideetatik kanpo garatu.
11- Mugikortasunak ezin du karrera profesionala ordezkatu
Aurreproiektuak TEKAZELen karrera eta mugikortasuna batera arautzen ditu. Hala ere, EGABek txertatutako aurrerapauso nagusia karrera horizontalaren aitorpena da, lanpostu huts baten edo lanpostu-aldaketa baten mende egon gabe profesionalki aurrera egiteko aukera emango duena.
Irizpenak ez ditu bere gain hartzen CCOOk mugikortasunerako proposatutako berme zehatz guztiak. Defendatzen jarraituko dugu edozein sistema negoziazio kolektiboaren bidez adostea, irizpide publiko eta objektiboak erabiltzea, kontziliazioa errespetatzea eta ezin dela ezinbesteko lekualdaketa edo funtzioen aldaketa arbitrariorako mekanismo bihurtu.
Mugikortasunak aukerak zabaldu ditzake, baina ez du aurrera egiteko derrigorrezko baldintza izan behar, ezta benetako karrera profesional horizontala ordezkatu ere.
12- Unibertsitate publikoa benetan babestuko duen legea
EGABek kezka handia agertu du unibertsitate pribatuen balizko ugaritze desordenatua dela eta, bai eta Euskal Unibertsitate Sistemaren kalitatean izango lituzkeen ondorioengatik ere. Hori dela eta, horien baimenaren, finantziazioaren eta ikerketa-jardueraren gaineko kontrolak indartzea eskatzen du.
Sailburuak behin eta berriz adierazten du UPV/EHUk sistemaren erdigunea hartzen duela. Baina zentralitate hori frogatzeko ezinbestekoak dira finantziazio nahikoa, plantilla egonkorrak, eskaria dagoenean eskaintza publikoa handitzea eta irakaskuntza eta ikerketa baldintza egokietan garatzeko gaitasuna izatea.
Unibertsitate publikoa ez dago erdigunean Jaurlaritzak hala adierazten duelako, bere funtzioak betetzeko eta gizartearen beharrei erantzuteko beharrezko baliabideak jasotzen dituenean baizik.
Joxerramon Bengoetxea errektoreari mezua
Irizpenak ez du berez zuzenean aplikagarriak diren eskubiderik sortzen: bere proposamenak Lege Proiektuan sartu behar dira, finantziazio nahikoa izan behar dute eta negoziazio kolektiboaren bidez garatu behar dira. Baina errektore-taldeari alferrik galdu beharko ez lukeen aukera ematen dio.
EGABek bere egin du CCOOk landutako proposamena IIP osoaren ordainsariak egituraz hobetzeko, eta haien lan-baldintzetan oinarrizkoak diren beste hobekuntza batzuk babestu ditu. Hori guztia erakundeen arteko gehiengoaren akordio baten bidez, Confebask bera ere barne hartzen duena.
Espero dugu Joxerramon Bengoetxea errektoreak akordio honen indar politiko guztia erabiltzea Eusko Jaurlaritzari Lege Proiektuan txerta dezala eta hori egia bihurtzeko beharrezkoa den finantziazioa exijitzeko. CCOOk esparru sindikala askogatik gainditzen duen babesa eraikitzea lortu du. Orain espero dugu Errektoretzak irizpenean jasotako hobekuntza horiek lehentasun instituzional bihurtzea, eta langileen ordezkaritzarekin batera borrokatzea horiek gauzatzeko.
Babesa existitzen da jada. Orain artikulu, aurrekontu eta eskubide eraginkor bihurtzea dagokio. CCOOk lanean jarraituko du hori lortzeko.
CCOO TEKAZELen eta euskal unibertsitate publikoaren defentsan.
CCOO UPV/EHUko Langileen defentsan!
CCOOn AFILIATU: INTERESATZEN ZAIZU
AFILIATU HEMEN
