2026(e)ko martxoaren 10(a), asteartea

UNIBERTSITATE LEGEAREN AURREPROIEKTUA: PROPAGANDA, BERRITASUN FALTSUAK ETA TALENTUARENTZAKO HORMA

UNIBERTSITATE LEGEAREN AURREPROIEKTUA: PROPAGANDA, BERRITASUN FALTSUAK ETA TALENTUARENTZAKO HORMA

Joan den otsailaren 26an, Unibertsitate Sailak Euskal Unibertsitate Sistemaren Lege berriaren aurreproiektua aurkeztu zuen. Bere agerraldian, Sailburuak hitzeman zuen UPV/EHU "munduko onenen artean" kokatuko zuela, hiru zutabetan oinarrituta: kalitatea, konpromiso soziala eta nazioartekotzea talentua erakartzeko.

Hala ere, marketin instituzionalaren atzean, IIPren lan-baldintzetarako mehatxuz jositako testu bat ezkutatzen da, bai eta, egia esan, irrigarri izatetik gertu dauden iragarkiak ere.

Hemen duzu gaur egun eskuragarri dagoen informazio ofizial guztirako esteka: Irekia esteka ofiziala

Kea saltzea: 15 urte asmatuta daraman "berritasuna"

Kontakizun fikziozko honen adibiderik argiena Euskal Legearen ekarpen handi gisa "Ikertzaile Nabarmendua" figura sortzea aurkeztea izan zen, goi-mailako "fitxaketak" egin ahal izateko. CCOOtik Sailburuari gogorarazi behar diogu kontratu-figura hori dagoeneko existitzen dela Estatuko Zientziaren Legean 2011z geroztik (23. art.).

BOEn hiru lustro daramatzan tresna legal bat 2026an "berrikuntza autonomiko" gisa saltzeak agerian uzten du, edo legearen erredaktoreek araudiarekiko duten ezjakintasun sakona, edo titular faltsuekin plantillarentzako benetako konponbiderik gabeko aurreproiektu bat makillatzeko borondate nahita.

Lerro artean ezkutatutako arriskuak

Baina benetan kezkagarria ez da Eusko Jaurlaritzak asmatzen duena, iradokitzen duena baizik. Bikaintasunaren aitzakian, Sailburuak gure lan-eskubideetarako asmo oso arriskutsuak utzi zituen agerian bere aurkezpenean:

  • Ordezko irakasleak kentzea: Sailburuak hitzez hitz esan zuen nahi duela "ordezko irakaslerik ez egotea" eta sailak berak har dezala bajen irakaskuntza bere gain. Dagoeneko leher eginda dagoen plantilla batentzat lan-gainkargara kondena bat da.
  • Osagarri "ez-kontsolidagarriak": Etorkizuneko ordainsari-osagarriak kontsolidatzeari uzteko asmoa iragarri zuen, IIP etengabeko ebaluazio eta estres gurpil batean bizitzera behartuz, erosteko ahalmena ez galtzeko.
  • Finantzaketa ezegonkorra: Unibertsitatearen ohiko finantzaketa "jarduera-mailari" (ikasle/titulazio kopurua) zorrozki lotu nahi diote, egiturazko murrizketei atea irekiz egungo jaiotze-tasa krisiaren aurrean.

Ezkutuko pribatizazioa eta inbertsio-funtsak: Ikuspegi merkantilista kezkagarri batean, Sailburuak AEBetako inbertsio-funts pribatuen eredua (endowments) goraipatu zuen, eta merkatuak agindutako "enplegagarritasun" irizpideen arabera diziplinak ixtea defendatu zuen.

Unibertsitatea zerbitzu publiko unibertsal gisa isilean desegitea da.

Unibertsitatearen zatiketa eta bi abiadurako eredua: Sailburuak iragarri zuen "nortasun juridikoa" eta "autonomia funtzional handia" eman nahi dizkiela ikerketa-zentro satelite batzuei (PIE edo CFAA kasu), "finantzaketa-bide bereiziak" izan ditzaten. CCOOtik ohartarazten dugu: hau zuzenbide administratibotik ihes egiteko saiakera bat da, egitura paralelo txikiak sortzeko. Langile guztiak (Ikerbasquek edo zentro horiek erakarritakoak barne) hitzarmen kolektibo bakar, sendo eta guztientzako eskubide bermatuak dituen batean integratu beharrean, Eusko Jaurlaritzak plantilla zatitzearen alde egiten du, ikerketa "elitea" zentro sateliteetan isolatuz eta sail arruntak burokrazian eta baliabide faltan itota utziz.

Talentua ez da diskurtsoekin atxikitzen, ezta plantilla zatituz ere

Sailburuak etengabe hitz egiten du "talentua erakartzeaz" eta "karrera akademikoaz", baina kudeatzen duen errealitate arauemaile eta ordainsarikoak justu kontrakoa egiten du: gure ikertzaileak kanporatzen ditu. Talentua ez da lege handinahiekin atxikitzen, soldata duinekin, benetako egonkortzearekin, kontziliaziorako erraztasunekin eta beste administrazio batzuekiko konparaziozko bidegabekerien amaierarekin baizik.

Horregatik, Eusko Jaurlaritzaren propaganda ofizialaren aurrean, UPV/EHUko CCOO Sindikatu Atalak gaur argitaratzen du UPV/EHUko IIPren ordainsariei buruzko txostenaren V. entrega.

Datu ofizialetan oinarritutako azterketa bat, erakusten duena gure unibertsitate publikoak ezinbestean talka egingo duela prekarietatearen hormaren aurka, sindikatu honetatik hainbeste denboran exijitzen ari garen homologazio eta egonkortze proposamenak onartzen ez badira.

 

📚 TXOSTENAREN AURREKARIAK:

EGUNGO ORDAINSARI EREDUAK TALENTUA KANPORATZEN DU (ETA NOLA BERRESKURATU)

Dokumentu-oinarria: 2023ko IIP Errolda, 2026ko IIP RPT, Stanford Ranking-a (Campusa) eta CCOOren Datu Ikuskapena.

1. SARRERA: BIKAINTASUNAREN ERREALITATEA

UPV/EHUk nazioarteko ranking-etan duen posizioa ospatzen du. Horren adibide da Stanford Zerrendaren argitalpena, mundu mailan eragin handiena duen Ikertzaileen %2a biltzen duena, non UPV/EHUk erakundea prestigiatzen duten ikertzaileak kokatu dituen.

UPV/EHUko Stanford Ranking-a: EHUko esteka

Hala ere, zerrenda horren azterketak, RPTarekin eta Langile Erroldarekin gurutzatuta, agerian uzten du gure egungo arrakasta ohiko plantillaren lan- eta ordainsari-gabeziak neurri handi batean estaltzen dituen sistema baten gainean sostengatzen dela.

UPV/EHUn, *de facto*, bi abiadura sortu dira bertan lan egiten dutenentzat. Alde batetik, bikaintasunaren bidea (funtsean Ikerbasque) baldintza lehiakorragoekin —nahiz eta arazo larrietatik salbu ez egon—, eta bestetik, ohiko bidea, oztopo salarial, burokratiko eta arauemailez betea.

UPV/EHUko Bikaintasunaren Erradiografia

UPV/EHUren posizioa ranking-etan ez da lan-marko bakar baten arabera arautzen, espero zitekeen bezala, baizik eta egitura zatitu baten menpe dago. Stanford Zerrendari erreparatzen badiogu:

  1. Ohiko Plantilla (%66,0): Eragin handiko ikertzaileen bi heren irakasle-kidego erregularrekoak dira (Katedradunak, Titularrak, Osoak eta Agregatuak). Talde hau araudi orokorraren, irakaskuntza-karga estandarraren eta hizkuntza-eskakizunen menpe dago.
  2. "Ikerbasque" Bidea - Integratua baina Salbuetsia (%21,4): Eliteko bost ikertzailetik bat baino gehiago RPTan ageri da dagoeneko "Ikertzaile Nabarmendua" (Research Professor / Associate) kategoria espezifikoen pean. Administratiboki integratuta egon arren, postu horien %100 hizkuntza-profilaz salbuetsita daude RPTan.
  3. "Mailegatutako" Elitea - Kanpokoak (%12,6): UPV/EHUk Stanford ranking-ean zenbatzen dituen izenen gainerako %12,6 ez dira bere plantillakoak (ez dira RPTan ageri). Funtsean, atxikipen mistoa duten CSICeko edo Osasun Ikerketa Institutuetako (Osakidetza) langileak dira. Unibertsitateak haien ekoizpen zientifikoa kapitalizatzen du ranking-etan, baina ez du haien soldata-kostua ezta kudeaketa ere bere gain hartzen.

Egia esan, gaur egun eragin handiena duten ikertzaileak kontratatu beharko bagenitu gaur egun Unibertsitateko Irakasle Laguntzaile Doktore, Agregatu edo Titular berriei eskaintzen dizkiegun baldintzak aplikatuz, gehien-gehienak ez lirateke etorriko, edo ezingo lukete, jarraian azalduko dugun bezala.

Txosten honek UPV/EHU talentua erakartzeko eta atxikitzeko zailtasun larriak dituen erakunde bihurtzen duten hiru egiturazko hesi nagusiak zehazten ditu: Ekonomikoa, Linguistikoa eta Emakumeen eta Gizonen arteko Desberdintasuna.

2. HESI EKONOMIKOA: AUKERA-KOSTUA

UPV/EHUn talentua erakartzeko galga nagusia soldata-mailakoa da.

UPV/EHUren ordainsari-egitura ez da lehiakorra ez tokiko merkatuan (Bigarren Hezkuntzarekin edo Pribatuarekin alderatuta), kasu askotan ezta beste autonomia-erkidego batzuekin alderatuta ere —bizitza-kostu txikiagoa dutenak—, eta are gutxiago nazioarteko merkatuan.

Adibide gisa, Euskadiko etxebizitzaren batez besteko prezioak %40an gainditzen du estatuko batez bestekoa, Donostia edo Bilbo bezalako hiriburuak higiezinen ahaleginaren ranking-en buru direlarik. Era berean, kontsumo-prezioen indizeek Euskadi oinarrizko erosketa-saskirako erkidego garestienen artean kokatzen dute sistematikoki.

A. Sarrerako Prekarietatea (Basamortua)

Txostenaren bigarren entregamenduan zehazten den bezala, ikertzaile gazteak 130.000 € baino gehiago galtzen ditu masa salarialean bere karrerako lehen hamarkadan Bigarren Hezkuntzako irakaslearekiko.

Sarrerako soldata horiek izugarri zailtzen dute ikerketa-taldeetara tokiko doktoreaurreko langileak erakartzea; askotan, ekonomia ahulagoak dituzten herrialdeetan bilatu behar izaten dituzte lan-baldintza kaskar horiek onartzeko prest dauden hautagaiak.

  • Ondorioa: Tokiko talentu gaztearen ihesa. Bokazio akademikoa "luxu" bihurtu da, familiaren babesa dutenek, 35 urteak baino lehen duintasunez emantzipatzeari uko egiten diotenek edo ekonomia prekarioagoak dituzten herrialdeetatik hona etortzea erabakitzen dutenek soilik ordain dezaketena.

B. "Mugikortasunari Zerga" (Kontagailua hutsean)

Osagarri autonomikoen sistemak gogor zigortzen du talentu kontsolidatuaren erakarpena. Beste unibertsitate bateko Irakasle Titular edo Katedradun batek edo CSICeko Ikertzaile batek, adibidez, curriculum bikainarekin UPV/EHUra etorri nahi badu, sistemak zigortu egiten du:

  • Antzinatasuna galtzea: Loturari lotutako osagarriak (C mailak) ez dira automatikoki aitortzen eta laugarren eta zortzigarren urtera arte itxaron behar dute hurrenez hurren (gogoratzen dugu urtebetetik bi urtera bitarteko denbora-tartea dagoela UPV/EHUn 3 eta 7 urteko antzinatasun-baldintza betetzen denetik ordaintzen hasten den arte).
  • Bikaintasuna galtzea: A eta B mailako osagarrietarako sarbideak denbora-sekuentzialtasun kaltegarria eskatzen du, itxaronaldi absurdoa ezartzen duena UPV/EHUra bere merezimenduak dakartzanarentzat.
  • Ondorioa: UPV/EHUra etortzeak kasu askotan jatorrian kontsolidatutako osagarri batzuei uko egitea dakar, osagarri autonomikoak kobratzen hasi arte itxaronaldi luze bari aurre egiteko.

3. HIZKUNTZA HESIA: BIKAINTASUNAREN PARADOXA

Euskararen normalizazioa euskal unibertsitate publikoaren helburu ukaezina da. Baina ukaezina da erronka itzela ere badela, bai erakartzeko bai atxikitzeko, ez bakarrik nazioarteko talentua, baita elebiduna ez den tokiko talentua edo beste erkidego eta herrialde batzuetatik datorrena ere.

Azaldu dugun bezala, sarrerako soldata baxuek, sarritan, Ikertzaile gazteak kanpoan bilatzera behartzen dute. Hala ere, egonkortzeko hizkuntza-profila (C1/HE3) egiaztatzeko eskakizuna horma zeharkaezina bihurtzen da, eskatzen duen denbora-inbertsioagatik eta erakundearen laguntza faltagatik.

Ikaskuntzaren Kostu Objektiboa: Hamarkada bateko ahalegina

AEK-k argitaratutako baremoen arabera, hutsetik C1 maila lortzeko 1.100 eta 1.500 ordu arteko eskola-inbertsioa behar da.

  • Egutegiaren errealitatea: Astean 3 orduko klaseetara joanda (irakaskuntza eta ikerketa kargarekin bateragarria den erritmoa), ikaskuntza-prozesua 10 urte baino gehiago luzatzen da.
  • Alternatiba trinkoa: Astelehenetik ostiralera egunean 2 orduko karga onartuta ere, ahalegina hainbat urtetara luzatzen da. Irakas-karga hori lanaldiaz gain eskatzea, kreditu-liberaziorik eta laguntza ekonomikorik gabe, kontziliazioaren aurkako kolpe zuzena da.
  • Hesi berria: Pisu hori neurrigabe erortzen da beren kargu pertsonak dituztenen gainean (nagusiki emakumeak), hizkuntza-eskakizuna, laguntzarik gabe, emakumeen eta gizonen arteko hesi berri bihurtuz.

Eskakizun Handiko eta Laguntza Hutsaren Iragazkia

Denbora-inbertsio itzelari ebaluazio-eszenatoki oso zurruna gehitzen zaio. IVAPeko deialdietako datuek erakusten dute "gai" direnen kopurua ez dela iristen aurkeztutakoen %10era B2/HE2 eta C1/HE3 mailetan.

UPV/EHUk bere langileei arrakasta-tasa ñimiñoak dituen proba bat gainditzea eskatzen die, baina bermeekin prestatzeko tresnarik (denbora eta finantzaketa) eskaini gabe.

Erakundearen Kontraesana

Inkoherentea da UPV/EHUk berak, irakaskuntza-eskaintzarako irizpideetan (adib. Pedagogia Gradua), esplizituki aitortzea "[hizkuntza baten] ezagutza egiaztatzea ezinezkoa izan daitekeela egoera ekonomiko zaurgarrian dauden pertsonentzat", hori ingelesa ez eskatzeko argudio gisa erabiliz, baina errealitate-irizpide bera bere plantillari euskararekin aplikatzeari uko egitea.

Ahalegin titanikoa (ekonomikoa eta bitala) eskatzen zaie irakaskuntza eta ikerketa karrerara bide arruntetik sartzen direnei, "elitea" beste modu batzuetan erakartzeko ihesbideak sortzen diren bitartean.

Datuek kontraesan bat erakusten dute bide arruntetik doan "harrobi" honi eskatutako araudiaren eta nazioarteko ranking-etan UPV/EHU ordezkatzen duen "elitearen" errealitatearen artean.

A. Kontraesanaren Datua

Stanford Ranking-eko datuak RPTarekin gurutzatzeak ikerketa-elitearen errealitatearen erradiografia ematen du:

  1. Kanpoko Talentuarekiko Menpekotasuna: UPV/EHUko eragin handieneko ikertzaileen %21,4 nazioarteko jatorri edo ibilbidekoa da.
  2. Ikerbasque "Bypass"-a: Nazioarteko talentu horretatik, %90 baino gehiago Ikerbasque Fundazioaren edo atxikitako zentroen bidez erakarri da, talentua erakartzeko berariaz diseinatutako kontratu-figuren bidez, baldintza estandarretatik eta hizkuntza-egiaztatzetik salbuetsiz. Hala ere, komenigarria iruditzen zaigu adieraztea, "pribilegio" horiek gorabehera, UPV/EHUko Ikerbasque langileak ez daudela salbu soldata-arazo larrietatik, ezta kontratazioan segurtasun juridiko faltatik ere.
  3. Hizkuntzaren eta Bikaintasunaren arteko Deslotura: Datuek erakusten dute bikaintasun ikertzaile globala ez dagoela korrelazioan tokiko hizkuntza-egiaztatzearkin. UPV/EHUk profil elebiduna (C1/HE3) karrera akademikorako sarbideko plaza gehien-gehienei eskatzen dien bitartean, gaur egun unibertsitatearentzat lan egiten duten zerrenda horretako ikertzaileen %82,4ri ez zaie eskatzen.

Ondorioa: Datu hau ez da IIP horren gabezia gisa interpretatu behar, baizik eta ebidentzia gisa: goi-mailako ekoizpen zientifikoa hizkuntza-profiletik kanpoko parametro globaletan mugitzen da.

Sarrerako profila baldintza baztertzaile gisa eskatzeak (eta ez merezimendu edo eskuratu beharreko gaitasun gisa) talentu zientifikoa erakartzea eta atxikitzea blokeatzen duen iragazki gisa jokatzen du, UPV/EHU "bide paraleloak" sortzera eramanez lehiakorra izateko, bide arrunta ixten zaien bitartean potentzial bera izanik profila egiaztatzen ez dutenei.

4. GALDU ZEN HARROBIA: TRATU TXAR INSTITUZIONALAREN KRONIKA

UPV/EHUk talentua atxikitzeko duen ezintasuna kudeaketa-arazo izatetik arazo reputazional eta etika laboralekoa izatera pasa da. Bikaintasun-programen kudeaketaren azterketak (Maria Zambrano eta Margarita Salas) "erakarpen eta aldarapen" dinamika bat erakusten du: talentua ospe-promesekin erakartzen dugu, gero judizializatutako prekarietate baten mende jartzeko.

A. Soldata "Lapurreta": Enpresa-Kuota

Maria Zambrano eta Margarita Salas programen porrota ez da soilik ondorengo egonkortze faltagatik, kontratuan zeharreko prekarizazioagatik baizik. UPV/EHUk legez kanpo behartu zituen langile hauek Gizarte Segurantzako enpresa-kuota beren soldatatik ordaintzera, diru-sarrera garbiak drastikoki murriztuz. Auzitegi Gorenak behin betiko berretsi du praktika hori legez kanpokoa izan zela, unibertsitatea kopuruak itzultzera behartuz.

B. Plantillaren Ahotsa: Biziraupen Ariketa

Azterketa baten espero den zorroztasunetik urrun daitekeen arren, beharrezkotzat jotzen dugu, kasu berezi honetarako, drama honen giza dimentsioaren zertzelada bat ematea kaltetutako pertsonen testigantzen bidez. Testigantzek egoera ekonomikoaz harago doan eszenatoki desolatzailea marrazten dute, eta UPV/EHUtik igarotzea ez aukera gisa, baizik eta "amesgaizto" eta "biziraupen ariketa" gisa deskribatzen dute.

Hiru tratu txar eredu identifikatzen dira testigantzetan:

  1. Erakundearen Utzikeria:
    "Jasotako tratua administrazioaren gutxiespenean itzuli zen... profil lehiakorrak txertatzeko interes falta osoa. Kilometro zero ez den edozein ikertzailerekiko tratu txar absolutua."
    Ikertzaileek harrera-egituraren falta osoa ("Soft Landing"), traba burokratikoak eta "unibertsitateak urte pare batez erabiltzen dituen peoiak" izatearen sentsazioa kontatzen dute.
  2. Itxaropenen Iruzurra:
    "Atzerrian lan egonkor bari uko egin etxera itzultzeko eta gero perspektibarik gabe aurkitzeko... Ustezko 'aukera' ez zen inoiz existitu diskurtsotik harago."
    Goi-mailako profilak erakarri ziren benetako plan batean inoiz gauzatu ez ziren egonkortze-promesekin.
  3. Kontziliazioarekiko Etsaitasuna:
    "Presioa sentitu nuen ohartarazi zidatenean, amatasun-baja eskatuz gero, kontratu-hilabeteak deskontatzen jarraituko zutela."
    Txosten honetan salatutako emakumeen eta gizonen arteko berdintasun-hesiak berresten dira: amatasuna zigortzen duen eta oinarrizko gizarte-babeserako mekanismorik ez duen sistema zurruna.

C. Opeari Kaltea: "Ez nuke etortzea gomendatuko"

Epe luzerako ondoriorik larriena ez da kalte-ordain ekonomikoa, UPV/EHU markaren suntsipena baizik, zientziarako destino erakargarri gisa.

  • Kanporatutako talentua ez da bakarrik joaten; haserre eta besteei ohartaraziz joaten da. "Gaur egun ez nioke inori gomendatuko EHUn egungo baldintzetan lan egitea."
  • Ikertzaile horietako askok behin betiko utzi dute UPV/EHU edo atzerrira itzuli dira, diru publikoarekin prestatutako bokazio zientifiko bikainak betiko galduz.

D. 23bis-en Egonkortasun Faltsua (Zientzia Legeko Ikertzaile Doktorea)

Zambrano/Salas gatazka judiziala kudeatzen zen bitartean, UPV/EHUk Zientziaren Legeko kontratuak (23 bis art.) ezarri ditu, bizio berberak errepikatuz: proiektu finituekiko lotura zorrotz eta artifiziala, egiturazko karrera definituaren falta eta erakarritako talentuaren benetako errotzea eragozten duen behin-behinekotasun betierekoa.

E. IIP Iraunkorraren promozioan eragozpena

Aipamen berezia merezi du IIP Iraunkorrak (IDP), iraunkorra izanik, tratu txar instituzionalaren adibide baita. UPV/EHUk justifikaziorik gabe baztertu du langile-talde hau bosturtekoetarako sarbide erregularretik eta *de facto* ezinezko egin du haien promozioa, konpontzen zaila den desadostasuna eta erakundearekiko urruntasuna sortuz, baita kide batzuk, hamarkadak eman ondoren, aukera hobeak bilatzera eramanez ere.

Ondorioa: UPV/EHUk talentua erakartzeko programak frustrazioa sortzeko makina bihurtu ditu. Eliteko Ikertzaileen etorrera finantzatu dugu, bi urte geroago lan-merkatura itzultzeko esperientzia traumatiko batekin eta epai judizial batekin besapean. Horrela ez da bikaintasuna eraikitzen, zubiak erretzen dira.

5. DESBERDINTASUN HESIA: EMAKUMEAK UXATZEN DITUEN EREDUA

Soldataz eta hizkuntzaz harago, hesi ikusezin baina eraginkor bat dago, bikaintasun-zerrendaren %26,4 soilik emakumeak izatea azaltzen duena. Ez da gaitasun falta, erabateko erabilgarritasuneko eredu maskulinoen gainean diseinatutako karrera-eredua baizik.

A. "Hiper-Erabilgarritasunean" oinarritutako ordainsaria

Egungo ordainsari-ereduak soldata duinak produktibitate-osagarrien (seiurtekoak, proiektuak) esku uzten ditu. Osagarri horiek etenik gabeko ekoizpen zientifiko metatua saritzen dute.

  • Ama izan nahi duten edo zaintza-kargak hartzen dituzten ikertzaileek (normalean 35-45 urteko tarte kritikoan) etenaldia jasaten dute beren ekoizpenean.
  • Gizon kideek merezimenduak etenik gabe pilatzen dituzten bitartean, haiek lehiakortasuna lastatuta ikusten dute. Sistemak "hutsune curricular" biologikoa edo soziala zigortzen du.
  • Ondorioa: UPV/EHUk ez du emakumezko talentu seniorrik erakartzen, oinarrizko soldata-eskaintza baxua delako eta bikaintasun "bonusak" lortzeko aukera estatistikoki txikiagoa delako haientzat, zaintzagatiko penalizazioaren ondorioz.

B. "Lurreratze Leuna" (Soft Landing) Politikarik Eza

Nazioarteko emakumezko talentua erakartzeak benetako kontziliazio-politikak eskatzen ditu. Ikertzaile senior bat mugitzeak familia bat mugitzea ekarri ohi du.

  • Gaur egun, nazioarteko mugikortasunak eremu maskulinizatua izaten jarraitzen du (estatistikoki ohikoagoa da emakumeak gizonaren karrera jarraitzea alderantziz baino).
  • UPV/EHUk ez du etxebizitza, seme-alaben eskolatzea eta bikoteentzako enplegua kudeatuko dituen Harrera Integraleko Bulegorik. Erakundearen zaintza-ekosistema hori gabe, UPV/EHUren lan-eskaintza etsaia da kontziliazioarekin.

6. PROPOSAMEN ESTRATEGIKOA: TALENTUAREN ALDEKO ITUNA

Horma horiek eraisteko eta UPV/EHU premia ekonomikoagatik unibertsitate endogamikoa izan dadin saihesteko, CCOOk honako hau proposatzen du:

  1. SOLDATA DUINTZEA (AUKERA-KOSTUA KENTZEA):
    • Oinarrizko Soldataren igoera lineala, Bigarren Hezkuntzarekin parekatuz. Soldatak duina izan behar du osagarrien aurretik.
    • Merezimenduen Eramangarritasuna: Unibasq aldatzea, erakarritako talentuak curriculumagatik dagozkion osagarrien %100 kobratu dezan 1. egunetik. "Kontagailua hutsean" kentzea.
  2. ERAKARPENEKO HIZKUNTZA POLITIKA (MURGILTZEA, EZ HESIA):
    • Talentua erakartzeko kontratuak ezartzea hizkuntza-luzamenduarekin: aldez aurreko betekizuna epe ertainera egiaztatzeko konpromiso nahikoarekin ordezkatzea.
    • Euskara modu trinkoan ikasteko irakaskuntza-kredituak lanaldiaren barruan liberatzea bermatzea. Erakundeak bere talentuaren euskalduntzean inbertitu behar du, ez kostu zeroan aurrebaldintza gisa exijitu.
    • UPV/EHUk elebitasunerako LOSUk ahalbidetzen duen finantzaketa gehigarria exijitu behar du, eta horretarako, lehenbailehen, zenbat inbertsio behar den jasotzen duen memoria ekonomikoa ezarri behar du.
    • Gure unibertsitateak premia bereziak ditu. Ezin da Kontzertu Ekonomikoa eta "Euskal Markoa" defendatu diru-sarreretan eskumen osoa izateko eta gero "Estatuko Markoa" aplikatu, elebitasunerako finantzaketa gehigarriari uko eginez, autonomia-erkidego elebakarra bagina bezala.
  3. BIKAINTASUNAREN FEMINIZAZIOA:
    • Amatasun edo zaintzagatiko eszedentzien ondoren "ikerketa-berrekite" pizgarri automatikoak (irakaskuntza-salbuespen ordaindutako aldiak, argitalpen-erritmoa berreskuratzeko eta lehiakortasun-gurpilen berriro sartzeko).
    • Kontziliazio eta Harrera unitate bat sortzea familien lekualdaketa errazteko, funtsezko faktorea baita emakumezko talentuarentzat.
Egilea: ordua: iruzkinik ez:
Etiketak: ,

2026(e)ko martxoaren 6(a), ostirala

SINDIKATU-ELKARTASUNA ETA ERROKTORE TALDEARI NORABIDEA ALDATZEKO EXIJENTZIA

SINDIKATU-elkartasuna eta Errektore TALDEARI norabidea aldatzeko exijentzia

UPV/EHUko CCOO Sindikatu Atalean gure gaitzespenik irmoena adierazi nahi dugu UGTko lankideek beren sindikatu-lokalean jasandako ekintza bandaliko eta jazarpenen aurrean.

Ekintza bandalikoen gaitzespena

Askatasun sindikala unibertsitate-demokraziaren oinarrizko zutabea da, eta ezin dute mehatxatu unibertsitatea gudu-zelai partikularrekin nahasten duten taldeen koakzioek, pintadek edo sabotajeek. Langileen ordezkaritzari erasotzea plantilla osoari erasotzea da.

Errektoretzaren irizpide bikoitza

Onartezina da, eta guztiz gaitzesgarria, errektoretza-taldea aplikatzen ari den irizpide bikoitza. Errektorea gupidagabea den bitartean, "oharrak hartzen" dituen bitartean eta erakunde-harremanak haustearekin mehatxatzen duen bitartean sindikatu batek dialektika-borrokan mintzen duen esamolde bat erabiltzeagatik, bere jarrera aldatu egiten da indarkeria langileek jasaten dutenean.

Kasu horietan, erasotzaileen aurreko pasibotasuna zalantzazko ardura bihurtzen da diziplina-espedienteak irekitzeko, kasu askotan, jazarpenaren biktima direnen aurka.

"Ezin da azala hain fina izan kritika politikorako eta hain lodia unibertsitate hau aurrera ateratzen duten langileen aurkako benetako indarkeriarentzat."

Erantzukizun instituzionalaren exijentziak

Errektoreari bere karguarekin bat datorren portaera instituzionala exijitzen diogu. Bere egitekoa ez da sindikatu-erakundeak diziplinatzea edo jendaurreko atzera-egiteak exijitzea, baizik eta unibertsitate-komunitate osoaren segurtasun fisikoa eta eskubideen erabilera askea bermatzea, horien artean Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalean jasotako libreki sindikatzeko oinarrizko eskubidea.

Bere erantzukizun larriaz arduratzeko eskatzen diogu: mehatxu epistolar eta adierazpen lauso gutxiago, eta sendotasun eta ekintza gehiago UPV/EHUko langileen babesean.

Unibertsitateak kudeaketa eta babesa behar ditu, ez gerra pertsonalak eta propaganda pseudohumanista.

¡CCOO UPV/EHUko Langileen defentsan!

AFILIATU CCOOra: INTERESATZEN ZAIZU

AFILIATU HEMEN
📞 94 601 2437 ✉️ ccooupvehu-bi@ehu.eus 🌐 Bisitatu gure Bloga
Egilea: ordua: iruzkinik ez:

2026(e)ko martxoaren 4(a), asteazkena

BAZEN BEHIN UNIBERTSITATE FEMINISTA BAT

BAZEN BEHIN UNIBERTSITATE FEMINISTA BAT

2026 M8 Emukumeen boterea
Guztiok dakigu Estatutu berriak lantzeko prozesuan gaudela. Errektoretzak jakinarazi digu bere asmoa dela gurea izatea Estatu mailan bere burua formalki "feminista" gisa izendatzen duen lehen unibertsitatea.

"Zein polita izango litzatekeen mundua hitz egokiak erabiliz soilik konponduko balitz! Sorginkeria magiko bat balitz bezala, Abrakadabra: UPV/EHU jada feminista da!!!"

Agian kolore korporatiboa aldatzen badugu, berdetik morera, are feministagoak izango ginateke?

Unibertsitate feminista gisa autodeterminazio horrek, zer dakar?

  • Betebehar gehigarririk ezartzen al du?
  • Epe jakin batzuetan bete beharreko emaitza kualitatibo eta kuantitatiboak eskatzen al ditu?
  • Norbaiti zerbaiten berri eman behar al diogu?
  • Erantzukizunak ezartzen al dira helburuak lortzen ez badira? Zeintzuk?
  • Aurrekontu espezifikorik ba al dugu?

CCOOn badakigu paperak dena jasaten duela. "Pertsonen zaintzari" buruzko propaganda hutsalaren eta hitz handi-mandien aurrean, edota errektoretza-taldeak erabiltzen dituen "soldata emozionala" bezalako kontzeptu etereoen aurrean, errealitateak beharrezkoak diren egiturazko neurriak eta aurrekontu-neurriak aplikatzeko erresistentzia instituzional kezkagarria itzultzen digu.

Klase-sindikatu gisa, gogorarazten dugu berdintasuna ez dela lortzen emozioekin, sentimenduekin, ezta adjektiboekin ere, baizik eta eskubide materialekin eta arrakalarik gabeko soldatekin; honako eredu honi aurre egiten diogu:

"Tinta morea, baina luma patriarkala"

Martxoaren 8 honetan, Emakumeen Nazioarteko Egunean, CCOO-UPV/EHUren ekintza aldarrikatzen dugu Errektoretzaren neurri zehatzen gabeziaren aurrean.

Hemen duzue Estatutuak lantzeko prozesuan kontuan har dadin aurkeztutako gizonen eta emakumeen arteko berdintasunarekin lotutako neurrien dokumentua:

Proposamen hauek berdintasunean adituak diren pertsonek aztertu al dituzte? Beldur gara, unibertsitate feminista garenez, ez ote den beharrezkoa azterketa teknikorik egitea, "feminismoa suposatu egiten baitzaigu".

Zein aukera polita galdu den Estatutuetan helburu eta ekintza zehatzak islatzeko!

Asmo-adierazpena, bai, baina neurri zehatzei lotuta; izan ere, UPV/EHUko emakumeok ez gara ilusioz bakarrik bizi.

Gure proposamenak

1. Bermeak dituzten Estatutuak, ez etiketak soilik

Ez gara konformatzen "unibertsitate feminista" adierazpen hutsarekin. Beharrezkoak dira neurri zehatzak, hala nola berdintasun-politikak aurrera eramateko aurrekontu egokia ezartzea eta barne-araudiak politika horiek islatzeko konpromisoa.

2. Erantzunkidetasuna "kontziliazioaren tranparen" aurrean

Kontziliazioa, gehienbat, eufemismo bat izaten jarraitzen du emakumeok zaintza-lanak gure karrera profesionalaren kontura hartzen jarrai dezagun. Uste dugu UPV/EHUk zaintzan erantzunkidetasuna sustatzeko betebeharra duela.

3. IIP: Meritua ez da neutroa

Karrera akademikoa erabateko prestutasuna duen eredu maskulino baten gainean diseinatuta dago. Horregatik, proposatu dugu zaintza-aldiak konpentsatzeko irizpide zuzentzaileak aplikatzea ikerketa eta irakaskuntza baloratzeko baremoetan. Ez da nahikoa epeak luzatzea; kalitatea eta ibilbidea baloratu behar dira, amatasunak edo mendekoen zaintzak zigorrik ekar ez dezan akreditazioan, seiurtekoetan edo katedrarako sarbidean.

4. TEKAZEL: Diskriminazio-sesgorik gabeko lanpostuen balorazioa

TEKAZELek segregazio bertikal eta horizontal nabarmena jasaten jarraitzen du. LJZren (Lanpostuen Zerrenda) berrikuspena eskatzen dugu, osagarriak eta mailak plantillako errealitate laborala behar bezala banatzen ari diren aztertzeko, funtzioen, ahaleginen eta erantzukizunen balorazioan edozein diskriminazio-sesgo ezabatuz.

Egitura sendoak eta datu errealak diskurtsoen aurrean

UPV/EHUk bere burua "unibertsitate feminista" izendatu nahi badu, bere egituran frogatu behar du:

  • Berdintasunerako Unitatea, profesionala eta independentea
    Emakumeen eta gizonen arteko Berdintasunerako Unitateak egitura tekniko eta autonomoa izan behar du, ez kargu akademiko politikoen apendize bat.

    Proposatu dugu ez dadila diluitu beste arlo batzuekin batuz; izan ere, duen garrantziak entitate propioa eskatzen du. Bere funtzionamenduak erabat profesionala izan behar du, beste Zerbitzu batzuen independentzia tekniko berarekin.

    Horrela, egungo egoera saihestuko genuke: Berdintasuneko Zuzendari bat ausente daukagu, sindikatuekin behin bakarrik bildu dena. Berdintasuneko Zuzendaria ez du errektoretza-taldeak izendatu behar irizpide ideologikoei jarraituz, horrek bere independentzia arriskuan jartzen baitu.
  • Berdintasunari buruzko eragin-txostenak eta datu bereiziak
    Barne-araudiek, pertsonal-deialdiek edo aurrekontuek Emakumeen eta Gizonen arteko Berdintasunari buruzko Eragin Txostena izan behar dute lagun. Horretarako, beharrezkoa da unibertsitateko langileei buruzko informazio eta estatistika guztiak sexuen arabera bereizita egotea. Datu horiek zehaztasunez ebaluatuz soilik ikusarazi ahal izango ditugu sistemaren tranpak eta eraso ahal izango diegu egiturazko desberdintasunaren sakoneko causei.

UPV/EHUko CCOOn ez dugu berdintasunari buruzko "doktrina magikorik" onartzen. Klase-ikuspegia eta emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna eramaten jarraituko dugu negoziazio-mahai bakoitzera, LJZ bakoitzera eta estatutu-eztabaida bakoitzera.

UPV/EHUko langileen erdia baino gehiago gara eta helburu komun honetan batuta egon behar dugu. Gure lelo konfederalak gogorarazten digun bezala: sororitatea ekintza sindikala da.

Emakume langileok antolatzen garenean, arauak aldatzen ditugu.
Martxoaren 8an kaleetan ikusiko dugu elkar! 

CCOO UPV/EHUko Langileen defentsan!

Egilea: ordua: iruzkinik ez:
Etiketak: ,

2026(e)ko martxoaren 3(a), asteartea

ERREKTORETZARA ITZULTZEA: EZ AL DUGU EZER IKASI?

Errektoretzara itzultzea: Ez al dugu ezer ikasi?

Gaur goizean bertan, CCOO Atal Sindikaleko delegatuak Leioako Campuseko Errektoretza eraikinera bertaratu gara, berriro sartzeko aginduaren ondoren zein egoeratan lan egiten ari zareten bertatik bertara ezagutzeko. Ikusi duguna onartezina da.

🔴 Azken Ordukoa: Lan Ikuskaritza

Administrazioaren isiltasunaren eta egoeraren larritasunaren aurrean:

  • Gure lehen errekerimendutik 72 ordu igaro direnean.
  • Gure bigarren errekerimendutik 24 ordu igaro direnean, erantzunik gabe.
  • Gure eskaerei inolako komunikazio formalik jaso ez dugunean.

CCOOk, erantzukizunez eta langileen eskaerei erantzunez, SALAKETA erregistratu du Lan Ikuskaritzan.

Egiaztatu dugu langileak beren postuetara itzultzera behartu dituztela obretan dagoen eta segurtasun eta lan-osasuneko gutxieneko baldintzak betetzen ez dituen eraikin batera.

CCOO jada hasi da lanean. Gaur bertan premiazko errekerimendu ofizial bat bidali diegu Gerentziari, Pertsonaleko Gerenteordetzari, Bizkaiko Campuseko Errektoreordetzari eta Komunikazioari, Campuseko Gerenteordetzari, Plangintza eta Azpiegitura Gerenteordetzari eta Prebentzio Zerbitzuari, azalpenak eta berehalako neurriak exijituz.

Baldintza onartezinak eta osasunerako arriskuak

Gure bisitan eta zuen kexen bidez, egiaztatu dugu zarata artean lan egiten ari zaretela, eta zerbitzu batzuetan ia ezin dela hitz egin edo telefonoa erantzun. Etengabeko bibrazioak sumatzen ditugu, leiho hautsiak dituzten bulegoak daude, apuntalatutako espazioak eta guneak, 0. solairua bezala, ur korronterik ez dutenak.

Ez dugu ulertzen zergatik agindu den itzulera presatu hau, langileak (TEKAZEL) jada birkokatuta zeudenean. Zergatik ez da baimendu, oinarrizko prebentzio-neurri gisa, telelana egitea obrek irauten duten bitartean?

Langileak ingurune honetan egotera behartzea jada faktura pasatzen ari da: pertsona batzuk alergiak jasaten ari dira obraren ondoriozko hauts esekiaren, larruazaleko arazoen, begietako eta eztarriko afekzioen, buruko minen eta estres handiaren ondorioz.

Honi segurtasun arloko gure kezka gehitu behar zaio: obrak direla eta, irteera nagusi batzuk itxita daude. Gaur eraikina hustu beharko balitz, nondik irtengo ginateke? Ez zaigu Ebakuazio Plan eguneraturik jakinarazi, ezta simulakrorik egin ere.

Hustutze kaotiko batetik itzulera inprobisatu batera

Badirudi ez dela ezer asko ikasi urtarrileko esperientziatik. Gogoratu bere garaian Errektoretzatik modu kaotiko eta presatuan atera gintuztela, hain zuzen ere CCOOk galdetu ondoren ea segurua ote zen eraikinean jarraitzea sumatzen ziren dardaren aurrean.

Orain, itzulerak inprobisazio eta informazio falta eredu berbera jarraitzen du. Agindu kontrajarriak ikusi ditugu: langile batzuei astelehenean itzultzeko esan zitzaien, gero lehenago egoteko agindu zitzaien, eta ondoren arratsaldean presaka irten behar izan zuten berriro. Hori guztia erabateko informazio faltan bilduta, langileek ez baitakite zenbat luzatuko den egoera hau.

Zure ahotsa entzun nahi dugu: Kontaguzu zure egoera

CCOOtik erantzukizunak eta zuen osasuna bermatuko duten neurriak exijitzen jarraituko dugu, baina gertatzen ari dena bistaratu behar dugu. Blog honetako iruzkinen atala erabiltzera animatzen zaituztegu (modu guztiz anonimoan egin dezakezue) zuen inpresioak uzteko:

  • Nolakoak izaten ari dira zure lan-baldintzak egun hauetan eraikinean?
  • Obren ondoriozko osasun-arazoren bat izan duzu (buruko mina, alergiak, estresa, hotza/beroa)?
  • Eskaini al dizute uneren batean telelana egiteko aukera esposizio hau saihesteko?
  • Informazio argia jaso duzu zure arduradunen aldetik epeei edo egungo ebakuazio-planari buruz?

Zure ahotsa funtsezkoa da egoera hau jasanezina dela erakusteko.

CCOO UPV/EHUko Langileen defentsan!

AFILIATU CCOOra: INTERESATZEN ZAIZU

AFILIATU HEMEN
📞 94 601 2437 ✉️ ccooupvehu-bi@ehu.eus 🌐 Bisitatu gure Bloga
Egilea: ordua: iruzkinik ez:
Etiketak: , ,
Harpidetu honetara: Iruzkinak (Atom)