2026(e)ko ekainaren 19(a), ostirala

ONGIZATEA EHUn: : ZERTAZ ARI GARA?

Ongizatea UPV/EHUn: Zertaz ari gara?

Joan den ekainaren 11n, UPV/EHUko Lan Medikuntzako eta Erizaintzako Katedrak eta OSALANek antolatutako "Ongizate korporatiboa lan-osasunean" udako ikastaroan izan ginen Bizkaia Aretoan. Bertan, erakundeek gaur egun duten erronka nagusietako bati buruz hausnartzeko aukera izan genuen: pertsonak lan-jardueraren erdigunean jartzea.

Jardunaldian zehar, bizi dugun unea ezin hobeto laburbiltzen duen ideia bat helarazi zen:

"Hurrengo iraultza ez da teknologikoa izango, gizatiarra baizik."

Gero eta jende gehiagok ulertzen du lana bizi-proiektu zabalago baten zati gisa, eta osasun fisikoan, emozionalean zein sozialean nola eragiten duen baloratzen du. Lanaren antolaketa eta lan-harremanak ulertzeko modua birplanteatzera behartzen gaituen aldaketa kultural sakon baten aurrean gaude.

Zer da laneko ongizatea?

Erakunde batek langileen osasun fisikoa, emozionala eta soziala bermatzeko garatzen dituen politika, estrategia eta ekintzen multzoa da. Gure lantokiak oreka fisiko, mental eta emozionalean oinarritutako antolakuntza-kultura sustatzen duen aztertzea da kontua.

Gero eta protagonismo handiagoa izatea ez da kasualitatea. Erakundeek gero eta arazo nabariagoei aurre egin behar diete gaur egun:

  • Gaixotasun-bajen hazkundea.
  • Higadura emozionala eta deskonexio falta.
  • Langileen konpromisoaren galera.
  • Talentua atxikitzeko zailtasunak.
  • Erdi-mailako kargudunen eta arduradunen nekea.

Tradizionalki, laneko arriskuen prebentzioa kalteak ekiditera eta berehalako arriskuak kontrolatzera bideratu da. Hala ere, ongizate korporatiboak ikuspegi zabalagoa planteatzen du: antolakuntza-kultura eraldatzea, lan-ingurune osasungarri, gizatiar eta jasangarriak eraikitzeko.

Kontziliazioa errazteko, lan-malgutasuna sustatzeko, harreman-presioa murrizteko, etengabeko hiperaktibitateari aurre egiteko eta aurrerapen teknologikoak markatutako testuinguruan deskonexio digitalerako eskubidea bermatzeko gai diren erakundeez ari gara.

Zeren ongizatea eta lehiakortasuna ez baitira aurkako kontzeptuak. Aitzitik: ongizaterik gabe ez dago sormenik, produktibitaterik, konpromisorik, ezta talentua erakarri eta mantentzeko gaitasunik ere.

Aurrera egiteko oztopoak

Jardunaldian benetako ongizate-politikak garatzea zailtzen duten oztopo nagusietako batzuk ere identifikatu ziren:

  • Baliabide falta.
  • Kargu eta buruzagitzetan prestakuntza espezifikorik eza.
  • Lan-dinamika zurrun eta zaharkituak.
  • Entzutetik eta parte-hartzetik urrundutako lidergo-ereduak.

Zailtasun horiek gainditzeko, beste lidergo bat bultzatu behar da, konfiantzan, entzute aktiboan eta etengabeko hobekuntzan oinarritua. Lan-ingurune osasungarriak sortzeko eta ongizatearen kultura erakundearen eremu guztietara zabaltzeko gai den lidergoa.

Baina horretarako hitzak ez dira nahikoa. Baliabideak, prestakuntza eta funtsezko gaiei buruzko hausnarketa sakona behar dira: Nola lideratzen dugu? Nola egiten dugu lan? Zein antolakuntza-kultura ari gara eraikitzen?

Zein da UPV/EHUko errealitatea?

Gaur egun, UPV/EHUn ongizateko hiru zuzendaritza daude, campus bakoitzeko bat, pertsonen ongizate eta zaintzarako zuzendaritza global batez gain. Horiei Unibertsitate Sailaren menpeko Ongizate Zuzendaritza bat gehitu behar zaie.

Hala ere, CCOOn ez dugu unibertsitateko langileei zuzendutako ongizate-plan espezifikorik ezagutzen, ezta jarduera horiek garatzeko aurrekontu zehatzik dagoenik ere.

Hori dela eta, erantzuna behar duten bidezko galderak sortzen dira:

  • Zer jarduera zehatz garatu dira orain arte?
  • Ba al dago ongizate korporatiboko planik UPV/EHUn?
  • Zer helburu ditu plan horrek?
  • Zer giza baliabide eta baliabide ekonomiko esleitu zaizkio?
  • Nola ebaluatzen dira emaitzak?

Kezka begi-bistakoa da. Gaur egun, UPV/EHUko Prebentzio Zerbitzuak ez du LPZan jasotako legez ezarritako gutxieneko langilerik ere (laneko mediku eta erizainak), osasunaren zaintza eta prebentzio klasikoko oinarrizko funtzioak behar bezala garatzeko. Zaila da irudikatzea nola bultzatu ahal izango diren ongizate korporatiboko politika asmo handikoak Prebentzio Zerbitzuko gutxieneko langilerik gabe. Laneko ongizateak profesional espezializatuak, plangintza, baliabideak eta denboran zeharreko etengabeko jarduera eskatzen ditu.

Hori dela eta, CCOOtik informazioa eskatu diogu Errektoretzari orain arte garatutako jarduerei, esleitutako baliabideei eta UPV/EHUko langileen ongizate-politika benetako bat bultzatzeko aurreikusitako plangintzari buruz.

📄 Hemen duzu Errektoretzara bidali genuen idatzia, ekainaren 17an erregistratu zena.

📥 IKUS DOKUMENTU OSOA

Jarduteko entzun

Ongizateko ezein plan ezin da langileei bizkarra emanez eraiki.

Lehenengo urratsak egoeraren diagnostiko zorrotza izan behar du beti, ordezkaritza sozialaren parte-hartzearekin eta langileen beharrei benetan entzunez egina.

Diagnostiko horretatik abiatuta, helburu argiak, espezifikoak, neurgarriak, lorgarriak eta denboran ebaluagarriak zehaztu beharko dira, jarduera-kronograma batez eta emaitzen analisian emakumeen eta gizonen arteko berdintasunaren ikuspegia txertatuko duten jarraipen-sistemez lagunduta.

Era berean, ongizateko edozein estrategiak behar bezala dimentsionatutako Prebentzio Zerbitzua izatea eskatzen du, giza baliabide eta baliabide material egokiz hornitua.

Prebentzioko profesionalak dira higadura emozionalaren, neke mentalaren edo arrisku psikosozialeko egoeren seinaleak garaiz atzemateko beharrezkoa den ikuspegi integrala dutenak. Beren lana ezinbestekoa da erakundearen barruan benetako osasun-kultura bat sortzeko.

"Zaintzen dutenak zaindu behar dira."

Profesional horiek aitortza, egonkortasuna eta beren lana bermeekin garatzeko beharrezko baliabideak merezi dituzte.

Gure konpromisoa

CCOOtik ongizate korporatiboan benetan sinesten duen UPV/EHUren aldeko apustua egiten dugu. Pertsona guztiak aintzatetsiak, errespetatuak eta baloratuak sentituko diren unibertsitatea; non garapen profesionala garapen pertsonalaren parte izango den eta lan-osasuna benetako lehentasuna izango den, eta ez asmo-adierazpen hutsa.

UPV/EHUk bere langileen ongizate integrala erabat bermatzen ez duen bitartean, CCOOk ateak zabalik mantenduko dizkio langile guztiei, laguntza, akonpainamendua eta lan-eskubideen defentsa eskainiz. Gure bulegoak irekita daude, babesleku gisa, egoera zailen, ondoezaren eta lan-kezken aurrean.

Zalantzarik al duzu edo laguntza behar duzu zure laneko ongizateari buruz?

Esaiguzu zein den zure egoera! Hemen gaude zuri entzuteko eta zu defendatzeko.

💬 UTZI ZURE IRUZKINA

Erakunde osasungarriak eraikitzea ez delako iragankorra den moda bat. Erantzukizun kolektiboa da, eta gure unibertsitatearen orainerako eta etorkizunerako beharra.

CCOO EHUko Langileen defentsan!

AFILIATU CCOOra: INTERESATZEN ZAIZU

AFILIATU HEMEN
📞 94 601 2437 ✉️ ccooupvehu-bi@ehu.eus 🌐 Bisitatu gure Bloga

2026(e)ko ekainaren 17(a), asteazkena

NEURRIAK MUTURREKO BEROAREN AURREAN

MUTURREKO BEROAREN AURREAN BEREHALAKO NEURRIAK EXIJITZEN DITUGU

Gaur presazko informazioa eskatu dugu Gerentziak maiatzaren 29an hitzemandako neurrien inplementazio-egoerari buruz, CCOOk egindako eskaerari erantzunez. Langileek ezin dute konponbideen zain egon arrisku termikoko baldintzetan lanean jarraitzen duten bitartean.

Gerentziari, Campuseko Errektoreordetzei eta Prebentzio Zerbitzuari zuzendutako idazkia

Datozen egunetan gure campusetan 35-43°C-tik gorako tenperaturak iragartzen dituzten AEMET eta Euskalmet-en aurreikuspenen aurrean (bereziki Bizkaian eta Araban), CCOOk presazko idazkia bidali die Gerentziari, Campuseko Errektoreordetzei eta Prebentzio Zerbitzuari, sindikatu honi (eta ez langileei) joan den maiatzaren 29an jakinarazi zitzaizkion neurrien inplementazio-egoerari buruzko informazioa eskatuz.

Gaur informazioa eta berehalako erantzunak eskatzen ditugu, langileen osasunak ezin duelako itxaron:

  1. Identifikatu al dira eta langileei jakinarazi zaizkie eraikin bakoitzeko "babesleku klimatikoak"?
  2. Izapidetzen ari al da jada eguzkitik babesteko xaflen instalazioa zerbitzu ahulenetan/esposatuenetan?
  3. Erosi al dira hitzemandako tenperatura eta hezetasuna neurtzeko ekipoak?

Era berean, erakundeak langileei behar bezala eta ofizialki jakinaraztea eskatzen dugu, lanpostuaren baldintzak betetzen ez direnean, gorabeherak irekitzeko, telelana eskatzeko edo lekualdatzeko komunikazio-kanala gaituta dagoela, informes.prevencion@ehu.eus helbide elektronikoaren bidez.

OHARRA!! Gure Blogaren goiko eskuinaldean zuzeneko mezu bat kanal horretara bidaltzeko esteka bat duzu, betetzeko prest dagoen txantiloi batekin, zure egoera idatziz jasota gera dadin. Idatziz uzten ez baduzu, zure arazoa ez da existitzen.

Kontraesanak eta "zaintza" eza

Batzuetan adibide zehatzak behar dira laneko segurtasun eta osasuneko oinarrizko araudia betetzen ez dela erakusteko, nahiz eta jakina den egoera nahiko orokorra dela:

IIP Zerbitzuan (Irakasle eta Ikertzaileen Pertsonala) langileek hirugarren munduko konponbideak inprobisatzen dituzten bitartean —hautsitako leihoetan kartoiak jarriz monitoreak ikustea galarazten dien eguzkia arintzeko—, ondoan dagoen gelan DZT-ko (Datuen Zentroko prozesagailuak) zerbitzariek tenperatura kontrolatu eta ezin hobeaz gozatzen dute eguneko 24 orduetan.

Paradoxa agerikoa da: ekipo informatikoen erosotasun termikoa bermatzen dugu "funtsezkoak" direlako, baina ondo-ondoan lan egiten duten langileek estres termikoko baldintzetan, lan-gainkargarekin eta egiturazko konponbideen ordez adabakiekin lan egitea baimentzen dugu.
Norbaitek gogorarazi beharko luke 'funtzionario publikoek' ere baldintza duinak behar dituztela behar bezala funtzionatzeko.

Berriz diogu: Zer egin behar duzu?

Ez itxaron gehiago. Zure lantokiko tenperatura edo baldintzak legeriara egokitzen ez badira, sakatu Blogeko goiko eskuinaldeko irudian eta eman zure egoeraren berri. Idatziz erregistratzen ez dena ez da existitzen salaketa posibleei begira, Errektoreko eraikinera Osalanek egindako bisitan gertatu zitzaigun bezala.

ERREGISTRATU ZURE GORABEHERA!

Zure osasunak ezin du itxaron. Utzi zure egoera idatziz jasota, zure eskubideak babesteko.

✍️ GORABEHERA ERREGISTRATU

Ikasleak azterketetan

Ezin dugu aipatu gabe utzi egun hauetan ikasleek ere azterketak egiten dituztela antzeko baldintzetan. Onartezina da langileek zein ikasleek gutxieneko erosotasun termikoa bermatzen ez duten espazioetan beren zereginak garatu behar izatea. Unibertsitateak komunitate osoarentzat baldintza duinak bermatu behar ditu.

Gure jarrera

CCOO ez da promesekin konformatzen. Eguberrien bueltan hotza salatu genuen, eta orain aste debamatzagu beroa salatzen. Gerentziak telelana eta lekualdaketa neurri prebentibo gisa aplikatzeko aukera idatziz aitortzea lortu dugu. Orain, neurri horiek ORAIN bertan inplementatzea exijitzen dugu, ez aste edo hilabete barru.

Lan-espazio seguruak eta klimatizatuak bermatzeko erantzukizuna Unibertsitatearena da, ez klimarena, ezta Eusko Jaurlaritzarena ere.
Zaintzen jarraitzen dugu. Exijitzen jarraitzen dugu. Lortzen jarraitzen dugu. ✊

CCOO UPV/EHUko Langileen defentsan!

AFILIATU CCOOn: INTERESATZEN ZAIZU

AFILIATU HEMEN
📞 94 601 2437 ✉️ ccooupvehu-bi@ehu.eus 🌐 Bisitatu gure Bloga

2026(e)ko ekainaren 3(a), asteazkena

43 ZUZENKETA EHU PUBLIKO ETA ELEBIDUN BATEN ALDE

CCOOk zuzenketa sorta osoa aurkeztu dio Euskal Unibertsitate Sistemaren Legeari: Eskubideak eta Unibertsitate Publikoa

43 ZUZENKETA EHU PUBLIKO ETA ELEBIDUN BATEN ALDE

CCOO ez da mugatu Euskal Unibertsitate Sistemaren Legearen Aurreproiektua salatzera: 43 zuzenketa oso, artikulatu eta juridikoki oinarritu erregistratu ditu legearen testua benetan erabakitzen den lekuan lehiatzeko, artikulatuetan eta eztabaida instituzional zein parlamentarioan.

📄 43 zuzenketen dokumentu osoa

Deskargatu 43 zuzenketen PDFa

43 zuzenketa EHU publiko eta elebidun baten alde

Itxura modernizatzaile baten pean, sailburuaren testuak unibertsitate publiko tutelatuagoa, infrafinantzatuagoa eta merkatu-logiken eraginpean jarriagoa finkatzen du. CCOOk martxoan jada ohartarazi zuen publikoki, aurreproiektuak propaganda, berritasun faltsuak eta "talentuarentzako harresia" saltzen zituela salatu genuenean: unibertsitateko enpleguaren prekarizazioa, IIParen ordainsari-zatiketa, aldi baterako ikertzaileen ikusezintasuna, EHUren benetako autonomiaren ahultzea eta unibertsitate publikoa mantentzeko finantzaketa eskasa. Orain pauso bat haratago goaz: diagnostiko hura legea aldatzeko 43 zuzenketa zehatz bihurtu dugu.

Proposamena afiliazio aktibo eta mobilizatu baten lan kolektibotik eta CCOOk UPV/EHUn duen benetako presentziatik sortu da. Ez dugu asmoen adierazpen bat aurkezten: plantillaren aldarrikapenak lege bihurtzeko testu zehatzak aurkezten ditugu.

"Ez dugu asmoen adierazpen bat aurkezten: plantillaren aldarrikapenak lege bihurtzeko testu zehatzak aurkezten ditugu"

1. Blokea. Eskubide laboralak, IIP eta ikerketa: prekarizazioaren aurka

Zuzenketen lehen blokearen helburua legeak prekaritate-mota berriak finkatzea eragoztea da.

  1. Ikertzaile ikusgarriak: CCOOk proposatzen du egiturazko premiak asetzen dituzten aldi baterako ikertzaileak Lanpostuen Zerrendan (LZ) edo tresna baliokidean agertzea, eta proiektu, kontratu, hitzarmen edo finantzaketa finalistei lotutako aldi baterako langileak izaera publikoko, eguneratuko eta langileen legezko ordezkaritzarentzat eskuragarri egongo den Ikerketa Lanpostuen Kargu Erantsi batean jasotzea. Helburua kontrol sindikaletik kanpo dagoen langile ikusezinen poltsa bat saihestea da.
  2. Benetako ordezkapenak: Ordezkapenei muga irrealak kentzea eskatzen dugu. Aurreproiektuak gaixotasun edo amatasunagatiko absentziak betetzera behartzen du, baina bere exijentziarekin bateraezinak diren mugak ezartzen ditu. CCOOk ikastegiko gutxieneko ordezkapen-kupo bat ( % 8 eta % 10 artekoa) proposatzen du, eta legezko baimenengatik, amatasunagatik, aitatasunagatik eta gaixotasunagatik izandako absentziak departamentuetako muga murriztaileen menpe ez geratzea.
  3. Finkatu daitezkeen osagarriak: Ordainsariei dagokienez, CCOOk arbuiatu egiten du IIParen osagarriak soldata aldakor edo zigortzaile bihurtzea. Proposatzen dugu pixkanaka finkatzeko izaera izatea, karrera profesionalari lotuta egotea, negoziazio kolektibo bidez adostea eta berrikuspen automatikoak ezabatzea.
  4. IIParen soldata-duintzea: 2024ko udazkenetik defendatzen ari garen EHUko IIParen soldata duintzeko proposamenaren ildotik, Talentu akademikoa atxiki, erakarri eta egonkortzeko Itun bat proposatzen dugu, karrerako eta lan-legepeko IIParentzako osagarri autonomiko estruktural eta finkagarri batekin. Horren helburua hasierako ordainsari duinak bermatzea, euskal inguruneko erreferentziekiko soldata-arrakalak zuzentzea, karreraren hasierako eta tarteko faseei bereziki arreta jartzea eta emakumeen eta gizonen arteko soldata-arrakala murrizten laguntzea da.
  5. Funtzionario bihurtzeko urte anitzeko planak: EHUk izugarrizko larritasuna duen anomalia bat arrastaka darama duela hamarkada bat baino gehiagotik: karrerako IIPa gehiengoa izateko legezko agindua ez betetzea. Masiboki lan-legepeko bihurtzeko joera horrek auzitan jartzen du, termino materialetan, unibertsitate publikoaren eredu legalaren benetako betetzea. Horregatik, CCOOk funtzionario bihurtzeko urte anitzeko planak proposatzen ditu egiaztatutako lan-legepeko IIP iraunkorrarentzat, negoziatuak, egutegiarekin, finantzaketa nahikoarekin eta eskubiderik galdu gabe.

2. Blokea. Unibertsitate-autonomia: aurrekontu-kontrola bai, tutoretza politikoa ez

Eusko Jaurlaritzak EHUren gaineko tutoretza indartzen du Aurreproiektuaren bidez, LEPei, LZei eta langile-kostuei buruzko aldez aurreko baimenen bidez. CCOOk ez du onartzen aurrekontuen bidezko kontrol legitimoa unibertsitate publikoaren mikrokudeaketa politiko bihurtzea.

Horregatik proposatzen dugu Enplegu Publikoaren Eskaintza (EPE) baimentzea aurrekontu-nahikotasuna eta aplikatu beharreko oinarrizko araudia betetzen direla egiaztatzera soilik mugatzea, plazen egokitasunean, lehentasunean, barne-banaketan, egonkortzean edo sustapenean sartu gabe. Era berean, Jaurlaritzak epean erantzuten ez badu, EPEaren izapidetzearekin jarraitzeko baimena administrazio-isiltasun positiboz eman dela ulertzea proposatzen dugu, justifikatu gabeko blokeo administratiboak saihestuz.

Ildo beretik, Lanpostuen Zerrendak (LZ) eta haien aldaketak onartzea Gobernu Kontseiluari dagokiola defendatzen dugu, lan-baldintzei eragiten dietenean aldez aurreko negoziazio kolektiboa eginda. Eusko Jaurlaritzaren kontrolak gastuaren muga orokorra eta aplikatu beharreko oinarrizko araudia betetzera mugatu behar du, plantillaren gaineko beto politiko edo antolaketakoa bihurtu gabe. Horrez gain, erregelamendu bidezko deslegalizazioaren aurkako klausula bat gehitzen dugu: unibertsitate publikoko lan-baldintzei, ordainsarien egiturari edo karrera profesionalari eragiten dion etorkizuneko edozein lege-garapen unibertsitate-autonomia errespetatuz antolatu beharko da eta aldez aurretik negoziazio kolektiboaren mende jarri beharko da.

"Unibertsitate-autonomia ezin da plantillaren aurka erabili, baina ezin da negoziatu gabeko kanpo-erabakiekin hustu ere egin"

3. Blokea. Finantzaketa, TEKAZEL eta unibertsitate-eredua

Finantzaketa nahikorik gabe ez dago plantilla nahikorik, ez dago benetako karrera profesionalik, ez dago ordezkapen duinik, ez dago egonkortzerik eta ez dago lan-baldintzen hobekuntzarik.

CCOOk eskatzen du Euskal Unibertsitate Sistemak euskal unibertsitate publikoaren zoru politiko eta aurrekontu-zoru gisa EAEko BPGaren % 1eko gutxieneko finantzaketa publikorantz aurrera egitea. Helburu hori "parekatze progresibo" zehaztugabe batekin ordezkatzeak infrafinantzaketa kronikoa legeztatzea dakar.

Legeak TEKAZEL erreferentzia erretoriko gisa tratatzeari uztea eta bere egiturazko rola modu eraginkorrean aitortzea nahi dugu. TEKAZEL barik ez dago irakaskuntzarik, ikerketarik, transferentziarik, digitalizaziorik, nazioartekotzerik, liburutegirik, laborategirik edo kudeaketa akademikorik egiteko aukerarik. Karrera horizontal ordaindua, negoziatua, aurrekontuz hornitua eta esperientziari, espezializazioari eta erantzukizunari lotua bermatu behar du. Finantzaketa nahikorik gabeko karrera profesionala ezerezean geratzen da.

Eskatzen dugu TEKAZELaren jardunaren ebaluazioak izaera objektiboa, gardena, hezitzailea, negoziatua eta ez zigortzailea izatea. Ezin du ordainsari-ondorio negatibo automatikorik ekarri, ezta zigor edo soldata-galtze mekanismo gisa erabili ere. Unibertsitate Planak TEKAZELeko plantillaren egoera eta beharrak bere funtzio guztietan berariaz txertatzea ere proposatzen dugu.

Era berean, TEKAZELen egonkortze-prozesuak burutzea defendatzen dugu, eta aldi baterako langileak eta bitartekoak babestea EPEetatik eratorritako kargu-uzte automatikoen edo eskubideen galeraren aurrean. Aldi baterako langileak eta bitartekoak ezin dira erabili eta botatzeko baliabide gisa tratatu urteetan egiturazko zerbitzuak mantendu ondoren.

4. Blokea. Eskubide estrukturalak: ikerketa, berdintasuna, telelana eta bermeak

CCOOk zuzenketa proaktiboak txertatzen ditu benetako arazoei erantzuteko:

  1. Gardentasunezko ikerketa hitzarmenak: Kanpoko kofinantzaketa-hitzarmenen bidez (Ikerbasque erako formulak barne) erakarritako ikertzaileentzat, tratu-berdintasuna eta lan zein ordainsari eskubideen parekatzea bermatzea proposatzen dugu. Gainera, ikerketa hitzarmen guztiek berariazko lan-eranskin bat izatea proposatzen dugu, langileen legezko ordezkaritzarekin nahitaez negoziatua.
  2. Emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna: Ekintza positiboko neurriak planteatzen ditugu amatasunak, zaintzak edo mendekotasunak karrera akademikoa zigortu ez dezaten, eszedentzien ondorengo ikerketa-intentsifikazioko baimenak eta zaintzari eta amatasunari lotutako baimenak txertatuz. Berdintasuna ezin da adierazpen instituzional hutsean geratu: soldata-arrakalaren aurkako neurriak, bereizitako eta zuzkidura propioa duten berdintasun eta aniztasun unitateak, eta sexuaren araberako eraginaren ebaluazioa eskatzen ditugu aurrekontuetan eta araudian.
  3. Telelana eta burujabetza teknologikoa: Zuzenketak gehitu ditugu honako gai hauen inguruan: telelana ohiko modalitate gisa eta LZen derrigorrezko katalogazioa; burujabetza teknologikoa, IKT langileen indartzea eta ikerketaren babesa kanporatze-dinamiken edo menpekotasun teknologikoaren aurrean.
  4. Langileen ongizatea eta benetako babesa: Hirugarren pertsonek eragindako indarkeria, jazarpen edo koakzioaren aurrean neurriak eskatzen ditugu, unibertsitateko ongizatearen kultura benetako prebentzio, berehalako jarduketa eta plantillaren babes-betebehar bihurtu dadin.

5. Blokea. Eleaniztasuna, klasea eta hizkuntza-eskubide laboralak

CCOOk euskara eta elebitasuna posizio materialista eta laboral batetik defendatzen ditu: baliabideekin, plangintzarekin, proportzionaltasunarekin eta langileen eskubideen errespetuarekin.

CCOOk eskatzen du etorkizuneko legeak Eusko Jaurlaritza behartu dezala euskararen normalizazioa eta elebitasuna unibertsitate publikoaren ohiko aurrekontutik ezingo den ken partida gehigarri eta finalista batekin finantzatzera, LOSUren 56.2.b artikuluaren arabera, kostu hori oinarrizko finantzaketa estrukturalaren edo langile, irakaskuntza eta ikerketarako kredituetarako bideratutako diruaren gain kargatzea berariaz eragotziz. Ez da nahikoa konpromisoak aldarrikatzea, ondoren hori gauzatzeko behar den dirua eskatzen ez bada; kontrakoa hizkuntza-politikaren kostua plantillei arduragabeki pasatzea da, lan-gainkarga moduan.

Eusko Jaurlaritzak eredu elebidunaren egiturazko kostuak espresuki finantzatzea ere proposatzen dugu estatuko edo nazioarteko agentziek, batzorde ebaluatzaileek, tesi-epaimahaiek edo sarbide-batzordeek eskatzen dituzten ebaluazio akademikoetako prozeduretan, aldibereko interpretazioa eta itzulpen ofizial teknikoa barne.

Eskatzen den hizkuntza-prestakuntza lan-denbora efektiboa izan behar da eta lanaldiaren barruan egin behar da, ordu-liberazioekin. Unibertsitateak ezinbestean planifikatu beharko ditu ordezkapenak, errefortzuak edo konpentsazioak, egiturazko gainkargak saihesteko.

Era berean, hizkuntza plangintza proportzionaltasun printzipiora egokitzea defendatzen dugu, irakaskuntza eskaintza elebidun bideragarria bermatuz, irakaskuntza kargaren nahitaezko aldaketarik, katedra askatasunaren urraketarik edo jada atxikita dauden langileen nahitaezko lekualdatzerik eragin gabe. Gainera, barne-lanean eta pertsonen arteko komunikazioetan lan-hizkuntza askatasunez aukeratzeko eskubidea aitortzen dugu.

6. Blokea. Unibertsitate publikoaren defentsa eta merkantilizazioari galga

CCOOk arbuiatu egiten du legeak unibertsitate-sistema merkantilizatu bati ateak irekitzea. Unibertsitate publikoak Euskal Unibertsitate Sistemaren ardatza izan behar du, ez titulu-merkatu bateko pieza bat gehiago. Hori dela eta, unibertsitate pribatuek kalitateko estatuko oinarrizko estandarrak beti bete ditzatela eta zigilu autonomikoek ez-betetzeak konpentsatzeko edo saihesteko balio ez dezatela planteatzen dugu.

Irabazi asmoa duten unibertsitateei diru publikoaren iturria ixtea ere proposatzen dugu. Laguntzak zuzenean ikasleei bideratu beharko zaizkie (bekak), eta ez irabazi asmoa duten erakundeetarako transferentzia bidez. Unibertsitate pribatuek beren aurrekontuaren ehuneko nahikoa (% 15 edo, modu modulatuan, % 8) ikerketa propiora bideratzea eskatzen dugu, ikertzaileentzako lan-ekitateko baldintzak eskaintzen dituztela bermatuz.

"Eskubideak irabazteko proposamena, ez eztabaida apaintzeko"

CCOOk zuzenketa sorta zorrotz eta osoa aurkeztu du, eztabaida instituzional eta parlamentarioan erabiltzeko prest dagoena. Ez gara konformatzen lege-proiektua salatzearekin edo manifestu politiko bat aurkeztearekin: legea aldatzeko testu zehatzak proposatzen ditugu.

Proposamen hau gure afiliazioaren lan kolektiboaren emaitza da, ordezkaritza-organoetan dugun benetako presentziarena, eta denboran metatutako esperientziarena, IIPa, TEKAZELa, aldi baterako ikertzaileak, eguneroko kudeaketa mantentzen dutenak, benetako baliabideekin elebitasuna defendatzen dutenak eta EHUk unibertsitate publiko indartsu, demokratiko, ondo finantzatu eta sozialki konprometitua izaten jarraitu behar duela sinesten dutenak defendatuz.

Unibertsitatearen modernizazioa ezin da prekaritatearen, soldata aldakorren, lan-gainkargaren, tutoretza politikoaren, infrafinantzaketaren edo merkantilizazioaren gainean eraiki. Euskal unibertsitate publikoak eskubideak, finantzaketa, autonomia, berdintasuna, negoziazio kolektiboa eta lan-baldintza duinak behar ditu.

CCOO EHUko langileen defentsan!

AFILIATU CCOOra: INTERESATZEN ZAIZU

AFILIATU HEMEN
📞 94 601 2437 ✉️ ccooupvehu-bi@ehu.eus 🌐 Bisitatu gure Bloga

2026(e)ko ekainaren 2(a), asteartea

SUBIRANOTASUN DIGITALA ETA IKT-EN ENPLEGATUEN ETA IKERKETAREN DEFENTSA

Subiranotasun digitalaren etorkizuna, IKTetako langileen eta EHUko ikerketaren defentsa

Duela gutxi, CCOO Graduko eta Eraldaketa Digitaleko Errektoreordetzak deitutako lan-bilera batean izan da, datozen urteei begira EHUren estrategia teknologikoa eta subiranotasun digitala jorratzeko. Bilera horretara CCOO, LAB, ELA eta CGT baino ez ziren joan.

CCOOn positiboki baloratzen dugu errektore-taldeak oinarrizko dokumentu bat prestatu izana eta egoeraren diagnostiko orokorra era egokian zehaztu izana, gure ustez. Txosten instituzionalak, zirriborro-fasean, CCOOk aspalditik aipatzen dituen egiturazko arazo kritikoak aitortzen ditu, hala nola sistema batzuen zaharkitzapena eta, oso bereziki, IKTetako Gerenteordetzan inplikatutako langileek datozen bost urteetan aurre egin beharreko erretiro-tasa oso altua.

Hala ere, aurkeztutako plana aztertu ondoren, uste dugu oso orokorra dela. Dokumentuak gabezia kezkagarria du zehaztasun operatiboari dagokionez, ez du Europako eta estatuko eskakizun berrietara eguneratutako esparru legalik, eta ez du neurri zehatzik definitzen estatutuetan jasotako subiranotasun digitala modu erreal eta neurgarrian ezartzeko.

IKTetako Gerenteordetzan duen eragina

Sindikatu gisa dugun kezka nagusia, gure datuen eta ikerketaren babesaz gain, zehaztasun falta horrek IKTetako Gerenteordetzako Teknikari, Kudeaketa eta Administrazio eta Zerbitzuetako Langileengan (TEKAZEL) izan dezakeen eragin zuzena da.

Berehalako erretiro-olatu baten aitorpenarekin batera Lanpostuen Zerrenda (LZ) handitzeko txoke-plan zehatz bat ez badator, arrisku-agertoki bat marrazten da. Berezko langilerik ez izatea justifikazio administratibo bihur daiteke aurrekontua era estrukturalean zerbitzu teknologikoen kanporatzera (azpikontrataziora) bideratzeko, eta horrek talka egingo luke Estatutuetako 5. artikulu berriak ezartzen duen barne-kudeaketako aginduarekin, apirilaren 21eko Klaustroak onartutako artikulua, CCOOk proposatutako zuzenketa baten bidez.

📰 Lotutako albistea: https://ccooupvehu-eus.blogspot.com/2026/04/ehu-estatutuak.html

Bestalde, "Software Librea" sustatzea norabide egokian emandako urratsa den arren, etiketa horrek ez du berez bermatzen erakundearen independentzia. Kudeaketa algoritmikoa eta datuen zaintza kanpoko aholkularitza-enpresen esku geratzen badira, Unibertsitateak hornitzailearen gatibutasun-eredu bat onartzen jarraituko du. Arrisku operatibo horren adibide argi bat kudeaketa-sistemen lizitazio handietan aurkitzen dugu (GAURen kasuan bezala); horietan, arkitektura irekiak eta barne-kudeaketa ez eskatzeak autonomia akademikoa hipotekatzen du.

⚠️ KONTUZ

Kontrola galtzeko arrisku honek Irakasle eta Ikertzaileei, ikerketari eta erakundeari berari ere eragiten dio: kanpoko tresnen arautu gabeko erabilerakanpoko, besteak beste, Adimen Artifizialeko tresnen erabilera desarautuak unibertsitatearen jabetza intelektuala arriskuan jartzen du, eta ingurune korporatibo seguruak lehenbailehen hedatzea eskatzen du.

Era berean, IA sistema burujabeen garapena eta mantentzea ezinbestekoa da euskararen etorkizuna ingurune digitalean bermatzeko; izan ere, azken azterketek ohartarazi dutenez, IA komertzial eleaniztunek ingelesa bezalako hizkuntza hegemonikoak lehenesten dituzte, eta gainerako hizkuntzetan duten jariotasunak behera egiten du sortzen dituzten datuen errentagarritasunaren arabera.

CCOOren proposamena: Zorroztasun juridikoa, teknikoa eta enplegu publikoaren defentsa

Zehaztasun falta horren aurrean, CCOOn ekimena hartu dugu, eta formalki aurkeztu diogu Graduko eta Eraldaketa Digitaleko Errektoreordetzari Subiranotasun Teknologiko eta Digitaleko Plan Estrategiko baten Proposamena.

Gure dokumentuak erakundearen zirriborroak ez duen esparru juridiko eta tekniko zehatza ematen du, hiru ardatzetan oinarritutako irtenbide bideragarriak ezarriz:

  1. Aurrekontu-lehentasuna Enplegu Publikoari: Lizentziak arrazionalizatzearen ondoriozko aurrezkiak IKTetako lanpostuak eta zerbitzuak eta azpiegitura propioa sortzeko erabil daitezen konpromiso instituzionala eskatzen dugu, kanpoko zerbitzuekiko mendekotasuna mugatuz eta, horrela, subiranotasun digitalerantz eginez.
  2. Talentuari eustea (Karrera Horizontala eta Prestakuntza): Belaunaldi-erreleboaren erronkaren aurrean, ezinbestekotzat jotzen dugu TEKAZELen Karrera Horizontala berehala arautzen hastea, garapen profesionala ahalbidetuz lanpostuz aldatu beharrik gabe; hori funtsezkoa da talentu teknikoari eusteko. Horrekin batera, etengabeko prestakuntza ziurtatuko eta birziklatze profesionaleko planak bultzatzea proposatzen dugu, langileek beharrezkoak diren gaitasun teknologiko berriak eskura ditzaten. Bi neurri horiek funtsezko mekanismoak dira UPV/EHUk behar duen ezagutza espezializatuari eusteko.
  3. Subiranotasun Digitaleko Batzordea: Langileen legezko ordezkaritzaren parte-hartzea izango duen organo bat sortzea proposatzen dugu, aldez aurretiko baliozkotze teknikoko txostenak egingo dituena, edozein kanporatze guztiz justifikatuta dagoela, zibersegurtasunari buruzko Europako araudiak betetzen dituela eta gure subiranotasun digitala arriskuan jartzen ez duela bermatzeko.

CCOOn gure lan teknikoa eta elkarrizketarako gaitasuna eskaintzen jarraituko dugu, UPV/EHUren eraldaketa digitala pribatizaziorako aitzakia izan ez dadin, baizik eta enplegu publikoa eta gure langileen talentua finkatzeko aukera historikoa, gure unibertsitatean sortutako datuen eta ezagutzaren kontrola bermatuz.