2026(e)ko irailaren 28(a), astelehena

FEMINISTA GISA AUTODETERMINATZEA EZ DA NAHIKOA

SOLDATA-ARRAKALA: FEMINISTA GISA AUTODETERMINATZEA EZ DA NAHIKOA

CCOOn arlo guztietan egunean egoteko ahalegina egiten dugu, zuen lan-baldintzak hobetzeko lan egin ahal izateko. Oraingo honetan, Soldata Arrakalari buruzko V. Nazioarteko Kongresuan izan gara. EPIC: Soldata-berdintasuna nazioarteko ikuspegi batetik.

Kongresu honetan, besteak beste, EBko Batzordeko Justizia eta Kontsumitzaileen Zuzendaritza Nagusiko Berdintasun eta Diskriminaziorik Ezaren zuzendaria, Berdintasunerako eta Emakumeen aurkako Indarkeria Desagerrarazteko Estatu Idazkaria, Eusko Jaurlaritzako Lan eta Gizarte Segurantzako sailburuordea, Bizkaiko Foru Aldundiko Enplegu, Gizarte Kohesio eta Berdintasuneko foru diputatua edo Emakundeko zuzendaria izan ziren, eta baita Mikel Torres lehendakariordea ere; halere, tristuraz ikusi genuen Margaret Bullen gure Berdintasun zuzendariaren ausentzia.

Berdintasun Zuzendaritzak erakutsitako interes eza ikusita, ez da harritzekoa arlo honetan benetako unibertsitate-politika bat ez egotea. UPV/EHUn ez dugu benetako ordainsari-gardentasunik, ez eta genero-ordainsarien arrakalaren ebaluaziorik ere. Izan ere, horrek ALDEZ AURRETIK ATERATAKO DATUAK AZTERTZEA, ULERTZEA ETA EBALUATZEA eskatzen du, horren inguruko politika neurri zehatz eta egokiekin ezarri ahal izateko.

Benetan apustu egiten al du talde honek berdintasunaren alde, ala kolore morea erakuste hutsaren alde?

ORDAINSARI GARDENTASUNA

Atzoko saioan, gai interesgarriak jorratu ziren, hala nola soldata-gardentasunari buruzko 2023/970 Europar Batasunaren Zuzentarauaren transposizioa, eta emakumeen eta gizonen arteko soldata-arrakala murrizteko 2023-2026rako III. plan operatiboa aurkeztu zen, Eusko Jaurlaritzaren Gobernu Kontseiluak astearte honetan, irailak 22, onartu zuena.

Ordainsari-gardentasuna funtsezko zutabe gisa agertzen da langileen arteko genero-soldata-arrakala murrizteko. Arrakala hori, kasu askotan, soldata-osagarri ezberdinen, mailen banaketaren, erantzukizunen, lanpostuen balorazioaren, zaintzagatiko baimenen eta abarren analisiaren bidez antzematen da.

Ordainsari-gardentasunaren eta horren ebaluazioaren bidez, ezberdintasuna konparatzeko, ulertzeko eta zuzentzeko neurriak ezartzeko datuak lortzen dira.

Gardentasuna ez da helburu bat, berdintasuna gauzatu ahal izateko BITARTEKO bat baizik.

2023an, gizonen eta emakumeen erretiro-pentsioaren zenbatekoaren arrakala % 31koa izan zen, metatutako efektu gisa, batez ere seme-alabak zein adinekoak zaintzeari eskainitako denboragatik kotizatzeari utzitakoaren ondorioz. Ildo horretan, berriro ere laguntzak, baimenak eta TELELANA areagotzeaz hitz egin zen, desoreka hori murrizteko beharrezko neurri gisa.

DATU NABARMENTZEKOAK

Lanaldi partzialei buruz emandako datu bitxien artean, emakumeek lanaldi hori gehienbat 40 urtetik aurrera aukeratzen dutela dago, seme-alaben eta adinekoen zaintzaz arduratzeko. Aitzitik, gizonek gehienbat 29 urtera arte egiten dute, beren prestakuntzarekin eta hobekuntza profesionalarekin bateragarri egiteko.

Nabarmentzekoa da Eusko Jaurlaritzaren hirugarren plan operatiboak Lan Ikuskaritzaren ekintza areagotzea aurreikusten duela gardentasunaren eta genero-ordainsarien arrakalaren ebaluazioaren arloan. Horrek interesatzen zaigu, UPV/EHUk arlo horretan bere etxeko lanak egin ez dituela kontuan hartuta. Ebaluaziorik gabe ezin da arlo honetan beharrezko neurririk hauteman eta ezarri.

Halaber, AA (Adimen Artifiziala)k lana zatikatzeko eta banatzeko mekanismo gisa duen eragina aztertu zen, baita feminizatuen dauden sektoreetan (besteak beste, gurean, hezkuntzan) izan lezakeen eragina ere.

CCOOREN EKINTZA SINDIKALA

Gogorarazten dizuegu ezen, genero-ordainsarien arrakalari buruzko ebaluazio egokirik ez izateak dakartzan oztopoak gorabehera, CCOOn ahalegin handia egin dugula UPV/EHUn genero-ordainsarien arrakala murrizteko neurriak jaso ditzaten. Euskal Unibertsitate Sistemaren Legearen aurreproiektuan sar daitezen ere defendatzen ari gara, aste honetan bertan, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordean parte hartuz. Laburbilduz:

  • 1.- Soldata-arrakala: CCOOk osagarri autonomiko estruktural, finkagarri eta negoziatu bat proposatzen du, pizgarri lehiakorrekiko menpekotasuna murriztuko duena; izan ere, horiek amatasunak, zaintzak edo behin-behinekotasunak etendako ibilbideak zigortu ditzakete.
  • 2.- Karrera eta zaintza: baztertzailea ez den nazioarteko mugikortasuna eta ikerketa-intentsifikazioko baimenak zaintza-aldien ondoren, akreditazioan, promozioan eta soldatan penalizaziorik ez izateko.
  • 3.- Berdintasun-egiturak: Berdintasun Unitate bereizia, aurrekontu-zuzkidura propioa eta sexuen araberako aldez aurreko eragin-txostenak arau, plan eta aurrekontuetarako.
  • 4.- Berdintasun-planak: unibertsitateko komunitateko berdintasun-plan orokorra eta Laneko Berdintasun Plana bereizi behar dira. Azken hori langileen ordezkaritzarekin negoziatua da, eta soldata-arrakala diagnostikatzeaz eta zuzentzeaz arduratu behar du.

Soldata-arrakala ez da soilik soldata-taulak berdinduz zuzentzen, baizik eta ordainsarietan, promozioan, mugikortasunean, zaintzan, lanpostuen ebaluazioan eta aurrekontuetan batera jokatuz.

💬 Eman iritzia eta partekatu zure esperientzia iruzkinetan!
Egilea: ordua: iruzkinik ez:
Etiketak: ,

2026(e)ko irailaren 25(a), ostirala

OSAGARRIAK, DESKOORDINAZIOA ETA SOLDATA GALERA

OSAGARRIAK, DESKOORDINAZIOA ETA SOLDATA GALERA

CCOOk ordainsari-osagarrien deskoordinazioa zuzentzea eskatzen du, IIPari kalte ekonomikorik ez eragiteko.

Zuei zuzentzen gatzaizkizue autonomia-erkidegoko ordainsari-osagarriak (Unibasq) ebaluatu eta esleitzeko egungo deialdia dela eta. Aurkezteko ohiko epea datorren 2026ko urriaren 19an amaituko da.

Jakina denez, egutegietan desadostasun larria dago: eskabideak aurkezteko epea urrian itxiko da, baina seiurtekoen eta irakaskuntza-ebaluazioen ebazpen ofizialak data horren ondoren argitaratzea aurreikusten da. Deskoordinazio horrek, IIParen borondatearekin zerikusirik ez duenak, eragozten du 2025eko abenduaren 31rako finkatuta dauden merituak egungo deialdian zenbatu ahal izatea.

Arrisku sistemikoa: disfuntziotik "ondare-higadurara"

Hala ere, oinarrizko arazoa egungo urteko ordainketaren galeratik askoz haratago doa. CCOOn naturalizatzeko prest ez gauden arrisku sistemiko bat dago: atzerapenen kronifikazioa.

Deialdiak desfase horiekin kudeatzen jarraitzen badute, Unibasq-en azken ebazpena 2027 urtera atzeratuko da ezinbestean. Ondorio materiala? Kaltetutako IIPak 2028ko nominetara arte ez lituzkeela osagarri horiek jasotzen hasiko. Meritua finkatu zenetik ia bi urteko atzerapenaz ari gara. Alferrikako atzerapen horiek zuzentzen aurrera egin beharrean, inertzia administratiboa langileen erosteko ahalmena zigortzen duen barne-lawfare baten gisa ari da funtzionatzen.

Kudeaketaren paradoxa: anakronismoa eta soldaten atxikipena

Paradoxikoa da, gutxienez, digitalizazioak eta adimen artifizialaren gorakadak definitutako ingurune global batean —Administrazio Publikoak berak baliabideak optimizatzeko eta prozesuak arintzeko teorikoki erabiltzen dituen tresnak izanik—, UPV/EHUn IIParen ordainsari-eskubideen kudeaketak eraginkortasunari dagokionez hamarkadak atzera egiten duela ematea.

"IIPak ikusten du bere bidezko eskubide ekonomikoak urtebetez bahituta geratzen direla, eta ondoren ia bi urteko atzerapen metatuarekin ordaintzen direla, Administrazioak inolako konpentsazio finantzariorik edo erosteko ahalmenaren galeragatik eguneratzerik eskaini gabe."

Inertzia burokratiko horrek kalte tenporala eragiteaz gain, bermatuta dauden soldaten benetako atxikipen bidegabea dakar. Eta are larriagoa dena ikuspegi materialista eta lan-justiziazko batetik: justifikatu gabeko atzerapen horregatik, Administrazioak inolako konpentsazio finantzariorik ez eskaintzea eta erosteko ahalmenaren galeragatik eguneratzerik ez egitea. Unibertsitateak bikaintasunik handiena eskatzen die bere langileei, baina haien ordainsari-eskubideei erantzuten die langileak pobretzen dituen zaharkitze administratibo batekin.

CCOOren jarduera proaktiboa

Arazo horren aurrean, CCOOn uste dugu ezin garela inertziara makurtu, ezta erakunde publikoen arteko koordinazio faltaren ondorioak IIPak ordaintzea onartu ere.

Horregatik, joan den irailaren 25ean, idatzi zehatz bat erregistratu genuen formalki IIParen Errektoreordetzan, bi frontetan berehalako irtenbide tekniko bat eskatuz:

  • Eskabideak aurkezteko epea luzatzea.
  • Edo, subsidiarioki, ezohiko zuzenketa-izapide bat gaitzea.

Sine qua non baldintza gisa ezarri dugu luzapen horrek eskubideen sortzapena inola ere ez aldatzea eta ordainketa 2028ko ekitaldira ez atzeratzea.

📄 Sar zaitez IIParen Errektoreordeari egindako gure eskaerara

Horrez gain, oinarrizko aldarrikapen gisa, CCOOk UPV/EHUri eskatzen dio Unibasq-eko Kontseiluan duen presentzia erabil dezala deialdi honen ebazpena 2026ko abenduaren 31 baino lehen egin dadin eskatzeko. Ezinbestekoa da atzerapenen inertziarekin haustea; izan ere, deialdiz deialdi, langileak 2028ra arte itxarotera bultzatzen ditu, jada finkatuta dauden merituen osagarriak jasotzen hasteko.

Gure jarrera: isiltasunaren eta inertziaren aurka

Deigarria da, halako galera ekonomikoaren eta hain atzerapen kronologiko nabariaren aurrean, ordezkaritza-foroetan isiltasuna izatea joera nagusia. Beste esparru batzuetan urraketa material honen aurrean ahotsa ez altxatzea erabaki den bitartean, CCOOtik proposamena ekintzetara eraman dugu, orain arte negoziazio-mahaietan planteatu ez diren eskakizun zehatzak idatziz erregistratuz.

UPV/EHUk ordezkaritza du Unibasq-eko Kontseiluan eta osagarri horiek ordaintzeko azken arduraduna da. Hori dela eta, bere erantzukizuna hartu behar du desdoikuntza hori zuzentzeko eta burokrazia soldata-higadurako mekanismo bihur ez dadin. Ez dugu onartuko Unibertsitatearen modernizazioa marketinean soilik geratzea, bere langileen soldaten kudeaketa joan den mendean iltzatuta geratzen den bitartean.

Espero dugu Errektoreordetzak langileen erosteko ahalmena defendatzeko eskatzen den arduraz jokatuko duela, administrazio onaren printzipioa aplikatuz. Gure erregistroaren ondoren hartzen den ebazpenaren berri emango dizuegu.

CCOO EHUko Langileen defentsan!

AFILIATU CCOOra: INTERESATZEN ZAIZU

AFILIATU HEMEN
📞 94 601 2437 ✉️ ccooupvehu-bi@ehu.eus 🌐 Bisitatu gure Bloga
Egilea: ordua: iruzkinik ez:
Etiketak: ,

2026(e)ko irailaren 21(a), astelehena

TEKAZELEN INTERESEKO GAIEI BURUZKO ERANTZUNAK

TEKAZELEN INTERESEKO GAIEI BURUZKO ERANTZUNAK

Joan den irailaren 18ko (ostirala) TEKAZELen Plangintza Batzordeko Eskari eta Galderen atalean, kezkatzen gaituzten edo, era berean, UPV/EHUko TEKAZELeko kide batzuek helarazi dizkiguten hainbat alderdiri buruzko argibideak eskatu genituen.

Beti bezala, zuen kezkak jaso eta erantzuna ematen saiatzen gara. Jarraian, laburki jakinaraziko dizkizuegu zuen artean segurtasunik eza sortzen ari diren gai horietako batzuk, eta horregatik galdetu diogu Langileen Gerenteordetzari aipatutako Batzordean.

TELELANA

  • • 1. Oraindik ez dago hasteko aurreikusitako datarik.
  • • 2. 27 Orduko Konpentsazio Poltsari buruzko argibideak: Ofiziozko emakida telelanik egin ezin duten lanpostuetan. CCOOk berez presentzialak diren kolektiboen egoera azaldu zuen (menpekoak eta atezaintzak, esaterako). Administrazioak baieztatu zuen telelanik egin ezin duten lanpostuak dituzten langile guztiei 27 orduko poltsa ofizioz onartu eta kargatuko zaiela aplikazioetan (RODAS/Meta4), egonaldi-eskakizuna bete ondoren (urtebete lanpostuan, edo sei hilabete aldeko txostenarekin).
  • • 3. Borondatezko uko egiteagatik baztertzea: Administrazioak jakinarazi du 27 orduko poltsaren arrazoia telelana egiteko berezko ezintasuna konpentsatzea dela.

⚠️ EZ EGIN ESKAERARIK

Urrutitik egiteko modukoa den lanpostu batean telelanari borondatez UKO EGITEAK EZ DU ESKUBIDERIK EMATEN poltsa hori jasotzeko.

13-14-15 MAILAK

  • • Administrazioak jakinarazi digu asmoa duela, azkenik, hiruhileko honetan 13-14-15 maila duten lanpostuen igoeran lan egiteko. Errektoretza honek kanpainan hartu zuen konpromiso bat da, eta horregatik hori betetzea eskatzen diogu.

KARRERA HORIZONTALA

Karrera Profesional Horizontala: CCOOk karrera horizontalaren negoziaziorako mahai teknikoa hasteko kronograma lotesle bat finkatzea exijitu zuen. Administrazioak ikasturte honetan negoziaziorako kontaktu formalak hasteko konpromisoa hartu zuen.

CCOO-tik ebaluazio-prozesua gardena, objektiboa eta arbitrariotasunik gabekoa izan dadin zaintzen jarraituko dugu, langile guztien eskubideak bermatuz.

💬 Utzi zure iritzia edo zalantza iruzkinetan

CCOO UPV/EHUko TEKAZELen defentsan!

Egilea: ordua: iruzkinik ez:

2026(e)ko irailaren 18(a), ostirala

POSTUA ALDATU GABE GEHIAGO IRABAZI

Postua aldatu gabe gehiago irabazi

Unibertsitate-ikasturte berria hasi da, eta CCOOtik berehalako lehentasunak zeintzuk izan behar diren zehaztu nahi dugu. Horietako bat, gure "borrokaldi" nagusia, TEKAZELen Karrera Profesional Horizontalaren behin betiko ezarpena da.

Zertan datza karrera horizontala? Zergatik tematu da CCOO EHUko Estatutu berrietan espresuki sar dadin eta, orain, Euskal Unibertsitate Sistemaren Legearen aurreproiektuan? Zergatik uste dugu beharrezkoa eta premiazkoa dela hori garatzea, ez bakarrik TEKAZELentzat, baita EHUko zerbitzuen egonkortasunerako ere?

2025eko azaroko Unibertsitate Klaustroaren bilkuran, Errektorego-taldeak, CCOOk interpelatuta, araudi honen lehen zirriborroa ordezkaritza sozialari aurkezteko konpromiso publikoa hartu zuen 2026ko hirugarren hiruhilekoan. Epea amaitzeko egun gutxi batzuk falta direnean, errealitatea da ez dugula horri buruzko inolako dokumentaziorik jaso. Utzikeria horren aurrean, joan den irailaren 14an, CCOOk eskakizun formala erregistratu zuen Gerentzian eta Pertsonaleko Gerenteordetzan, gai hori berehala landu dadin negoziazio-mahaian.

📄 Erregistratutako Dokumentazio Ofiziala

📥 Deskargatu Gerentzian erregistratutako eskaera formala

Zer da Karrera Horizontala eta zergatik da ezinbestekoa zuretzat eta Unibertsitatearentzat?

Besterik gabe, lanpostuz aldatu beharrik gabe profesionalki eta ekonomikoki hazteko aukera ematen dizun mekanismoa da. Zure jardunaren, prestakuntzaren eta antzinatasunaren ebaluazioaren bidez, langileek errekonozimendua eta ordainsari gehigarria dakarten tarteak lortzen dituzte.

Baina Karrera Horizontala ez da lan-aldarrikapen bidezkoa soilik; ematen ditugun zerbitzu publikoen egonkortasunerako eta kalitaterako funtsezko tresna da:

  • ➤ Zuretzat: Ordainsarien eta lanbidearen "kristalezko sabaia" hausten du, zure ahalegina eta prestakuntza zure nominan islatzea ahalbidetuz, kudeaketa-postuetara igotzeko edo zure arlo teknikoa uzteko betebeharrik gabe.
  • ➤ EHUrentzat eta bere zerbitzuentzat: Langile motibatuak, prestatuak eta etorkizunerako itxaropenak dituztenak dira kalitatezko zerbitzu publiko egonkorren oinarria. Karrera Horizontalak talentua finkatzen du eta ezagutza instituzionala mantentzen du, ordainsari-hobekuntza bilatzen duten langileen mugimenduak murriztuz, gaur egun karrera profesionala hazteko dagoen aukera bakarraren aurrean (karrera bertikala, alegia). Ondorioz, karrera horizontalak zerbitzuak egonkortzen ditu eta unibertsitate-komunitate osoari ematen zaion arreta hobetzen du.

Ez da utopia bat; beste erakunde publiko batzuetan jada funtzionatzen duen zerbait da. Estatuko unibertsitate publiko askok araudi argi eta funtzionalak dituzte dagoeneko, erakundearentzat guztiz bideragarria eta positiboa dela erakusten dutenak.

Legezko babesa duten eskakizunak

Ez gaude atal sindikal baten burutazio edo desio baten aurrean, betebehar juridiko baten aurrean baizik:

  • 1. Estatutu-agindua: EHUko Estatutuen 54.3 artikulu berriak (CCOOk arrakastaz defendatutako zuzenketa baten emaitza) araudi hau garatzera behartzen du Gobernu Kontseilua, "langileen ordezkariekin aldez aurretik negoziatu ondoren".
  • 2. Estatu-agindua (LOSU): Unibertsitate Sistemaren Lege Organikoak lanpostuz aldatu gabe aurrera egiteko eskubidea jasotzen du, prestakuntza-planei eta gardentasun ordaintzaileari lotuta.
  • 3. EBEP/TREBEP: Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuak karrera profesional horizontala izaera indibidualeko eskubide gisa aitortzen du gradu, maila edo ordainsari-tartean aurrera egiteko, lanpostuz aldatu beharrik gabe.

Ikasturte honetarako gure eskakizuna

CCOOtik exijitzen dugu zirriborro bat aurkeztea eta, luzamendu gehiagorik gabe, benetako negoziazio-egutegi bat ezartzea, ikasturte honetan bertan EHUko langileei karrera horizontala eskuratzeko aukera emango diena.

TEKAZELen karrera profesionala ez da kapritxo bat: eskubide bat da. Egiten dugun lana bere balioaren eta kualifikazioaren arabera ordaindu behar da. Karrera profesionala ez garatzeak legez dagozkigun ordainsarien kaltea dakar.

Ezin du konpondu gabeko auzia izaten jarraitu.

💬 Zure iritzia funtsezkoa da!

Karrera Horizontala zuretzat eta zerbitzuen egonkortasunerako funtsezkoa dela uste duzu? Zure iritziak balio du! 

👇 Utzi zure iruzkina hemen
Egilea: ordua: iruzkinik ez:
Etiketak: ,

2026(e)ko irailaren 14(a), astelehena

PLAZA NAHIKOA, BENETAKO FINANTZAKETA ETA BERMATUTAKO ELEBITASUNA DITUEN UNIBERTSITATE PUBLIKO BATEN ALDE

PLAZA NAHIKOA, BENETAKO FINANTZAKETA ETA BERMATUTAKO ELEBITASUNA DITUEN UNIBERTSITATE PUBLIKO BATEN ALDE

UPV/EHU-k gaur ireki du 2026/2027 ikasturtea, Pradales lehendakariaren absentzia nabarmenarekin. CCOO ekitaldi instituzional horretan izan da, unibertsitate hau mantentzen duten pertsonek lan egiten duten ikastegi, sail eta zerbitzuetan egunero dagoen bezala. Eta irekiera horrekin bat eginez, euskal unibertsitate publikoak aurrean dituen egiturazko erronkei buruz dugun jarrera partekatu nahi dugu unibertsitate komunitatearekin.

Irailaren 9an, Euskadiko CCOOren Sindikatu Konfederazioak Euskal Autonomia Erkidegoko Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Batzordean (EGAB) Euskal Unibertsitate Sistemaren Aurreproiektuari buruzko gure alegazioak aurkeztu zituen. Berrogeita hiru alegazio zehatz, artikulatu eta juridikoki oinarrituak, atal sindikal honen esperientziatik eta lanetik eraikiak.

Kontsultatu dokumentu osoa Lege Aurreproiektuari egin dizkiogun 43 alegazioekin

📄 IKUSI AURKEZTUTAKO DOKUMENTUA

Euskal unibertsitate publikoak jada ez dio gazte orori plaza bat bermatzen

Galdera bat egin behar da ikasturte bakoitzaren hasieran: nork ikas dezake euskal unibertsitate publikoan eta nork ez?

Gazteek unibertsitate publikoan plaza bat izateko aukera jada ez dago duela hiru hamarkadako baldintza parekoetan bermatuta. Ikasleen zati batek unibertsitate pribatuetan matrikulatzen amaitzen du, ez aukera guztiz aske baten ondorioz, baizik eta nahi den titulazioan alternatiba publikorik ez dagoelako. Duela hogeita hamar urte, EAEko batez besteko ikasleak bere plaza publikoa bermatuta zuen. Gaur egun, ia ez dago numerus claususik gabeko titulaziorik. Talde txikien, praktiken eta tutoretzen ereduak erabilgarri dauden plazak nabarmen murriztu ditu, eskaera mantentzen edo hazten den bitartean. Euskal unibertsitateko ikasleen % 30ek ikastetxe pribatuetan ikasten dute dagoeneko, duela 10 urteko % 22aren aldean.

Unibertsitate pribatuak existitzen dira eta ikasleek haiek aukera ditzakete. Baina gauza bat aukeratzea da, eta beste bat horietara bideratuta egotea plaza publikoen eskasiaren ondorioz, sarbidea familiaren gaitasun ekonomikoak baldintzatuta egonik. Unibertsitateko sarbide-tasari buruzko estatistikak aurkezten direnean, ñabartu beharra dago: gazte horietako zenbat sartzen dira publikora eta zenbat desplazatzen dira pribatura plaza publiko nahikorik ez dagoelako?

"Unibertsitate publikora sartzeko berdintasun eraginkorrik gabe, kalitateari, ikerketari eta gobernantzari buruzko gainerako neurriek beren zentzuaren zati handi bat galtzen dute."

Finantzaketa nahikorik gabe ez dago plazarik, plazarik gabe ez dago eskubiderik

Plazak handitzea eta sarbidea bermatzea ez dira asmo-adierazpenak: erabaki aurrekontuarioak dira. Eta hor dago arazoaren muina.

Unibertsitate Sistemaren Lege Organikoak helburu gisa ezartzen du unibertsitate hezkuntza publikoko gastu publikoa, gutxienez, BPGren % 1aren baliokidea izatea 2030ean. Ez da asmo bat. Ez da orientabide bat. Legearen xedapen-zatiaren artikulu batean dago, beraz bete egin behar da. Euskal Unibertsitate Sistemaren Aurreproiektuak ez du konpromiso hori era loteslean jasotzen, ezta hura lortzeko bide mailakatu eta egiaztagarri bat ezartzen ere. Hori da CCOOk aldatzea eskatzen duena.

Eusko Jaurlaritzak darabilen ikasleko gastuaren zifrak irakaskuntzan zuzenean eragiten ez duten kontzeptuak barne hartzen ditu: ikerketa, elebitasuna, beste partida batzuk. Egiturazko eskasia ezkutatzen duen batezbestekoa da. UPV/EHUko matrikula-tasek, gutxi gorabehera, unibertsitate pribatuaren kostuaren hamarren bat suposatzen dute. Aldea lekuren batetik atera behar da. Ezin da kontratu txikietatik edo finantzaketa alternatiboen bilaketetatik atera. Aurrekontu publikotik ateratzen da edo ez da ateratzen. Unibertsitate publikoa bere burua finantzatzea nahi izatea, publikoa izateari uzteko eskatzearen parekoa da.

Unibertsitatez kanpoko hezkuntza publikoa ehuneko ehunean finantzatuta dago aurrekontu publikoarekin, eta itunpekoen soldatak ordaintzeko bideratutako partida ere bai. Unibertsitate publikoa ezin da salbuespena izan, bere kabuz bizirauten saiatzen dena gainerako hezkuntza-sistema publikoak finantzaketa bermatuta duen bitartean.

Unibertsitate hezkuntza publikora berdintasun baldintzetan sartzeko eskubidea bermatzeak ezinbestean finantzaketa nahikoa eskatzen du, plazak, irakasleak eta kudeaketa eta zerbitzuen administrazioko langile teknikoak handitzea ahalbidetuko duena, LOSU eta BPGren % 1eko konpromisoa betez. Oinarri finantzario hori gabe, beste edozein neurri subsidiarioa da.

Euskaraz ikasteko eskubidea unibertsitate publiko indartsu baten eskutik dator

Eztabaida honen dimentsio bat dago CCOOk bere alegazioen erdigunean jarri duena eta ikasturte hasieran azpimarratu beharrekoa dena: euskaraz ikasteko eskubidea eta unibertsitate publikoan ikasteko eskubidea banaezinak dira.

UPV/EHU da euskal unibertsitate sistemako unibertsitate bakarra bi hizkuntza ofizialetan eskaintza zabala bermatzen duena. Hori ez da bigarren mailako xehetasun bat: unibertsitate publikoa edozein alternatiba pribatutik bereizten duen egiturazko erantzukizuna da. Plaza publikoak murrizteak edo ez handitzeak, berez, euskaraz trebatu nahi dutenei aukeratzen duten titulazioan hori egitea eragoztea dakar.

Baina benetako unibertsitate eredu elebidun bat mantentzeak unibertsitate publiko elebakarrek edo Euskadiko pribatuek jasaten ez dituzten kostuak ditu: bi hizkuntzatan emandako irakaskuntza, administrazio elebiduna, gaitasun linguistiko bikoitza duten prozedura akademikoak, langileen prestakuntza, kanpoko eragileekin egindako ebaluazio prozesuetan interpretazioa. Horregatik, CCOOk elebitasunerako finantzaketa gehigarria, finalista eta kendu ezin dena eskatzen du, LOSU berarekin bat etorriz. Euskararekiko konpromisoa ezin da eraiki unibertsitatearen ohiko aurrekontuaren murrizketaren gainean, ezta egunero hori posible egiten duten langileen ordaindu gabeko gainkargaren gainean ere.

"Unibertsitate publikorako sarbidea defendatzea eta euskaraz ikasteko eskubidea defendatzea borroka bera da."

CCOOk biak defendatzen ditu: plaza nahikoak publikoan eta eredu elebiduna mantentzeko berariazko finantzaketa, hori posible egiten duena prekarizatu gabe.

Unibertsitatearen lehengaia pertsonak dira

Azken gai bat, lehenengoa ere badena. Unibertsitateari buruzko eztabaidetan asko hitz egiten da ezagutzaz, bikaintasunaz, transferentziaz, ranking-ez. CCOOk zerbait zehatzagoa gogoratu nahi du: unibertsitatearen lehengaia ez da kontzeptu abstraktu bat. Langileak dira. Eskolak ematen eta ikertzen duten irakasleak. Unibertsitateak funtziona dezan posible egiten duten zerbitzu guztiak kudeatzen, administratzen eta mantentzen dituzten teknikariak, kudeaketakoak eta administrazio eta zerbitzuetakoak. Prestatzen diren ikasleak.

Pertsona horientzako lan-baldintza duinik gabe —lantalde nahikorik gabe, benetako karrera profesionalik gabe, egonkortasunik gabe, talentua atxikiko duten soldatarik gabe—, ez dago kalitatezko unibertsitate publikorik. Ezin da unibertsitate lege bat onartu langileen eskubideak bermatu gabe, elebitasunerako berariazko finantzaketa ezarri gabe, unibertsitate pribatuen betebeharrak zehaztu gabe eta LOSUk eskatzen duen gutxieneko finantzaketa publikoaren konpromisoa txertatu gabe.

Lau gai hauek oraindik ez daude behar bezala ebatzita Euskal Unibertsitate Sistemaren Aurreproiektuan. CCOOk bertsio berri bat egitera, horiek zuzentzeko, eskatu dio sail eskudunari. Gure berrogeita bi alegazioen dokumentu osoa eskuragarri dago gure webgunean.

CCOO ikasturtearen irekieran egongo da eta euskal unibertsitate publikoaren etorkizuna erabakitzen den espazio bakoitzean.

Ez dugu etsiko. Kalitatezko unibertsitate publikoa defendatzen dugu, guztion unibertsitatea.

Egilea: ordua: iruzkinik ez:
Etiketak:
Harpidetu honetara: Mezuak (Atom)