CCOOk zuzenketa sorta osoa aurkeztu dio Euskal Unibertsitate Sistemaren Legeari: Eskubideak eta Unibertsitate Publikoa
CCOO ez da mugatu Euskal Unibertsitate Sistemaren Legearen Aurreproiektua salatzera: 43 zuzenketa oso, artikulatu eta juridikoki oinarritu erregistratu ditu legearen testua benetan erabakitzen den lekuan lehiatzeko, artikulatuetan eta eztabaida instituzional zein parlamentarioan.
Itxura modernizatzaile baten pean, sailburuaren testuak unibertsitate publiko tutelatuagoa, infrafinantzatuagoa eta merkatu-logiken eraginpean jarriagoa finkatzen du. CCOOk martxoan jada ohartarazi zuen publikoki, aurreproiektuak propaganda, berritasun faltsuak eta "talentuarentzako harresia" saltzen zituela salatu genuenean: unibertsitateko enpleguaren prekarizazioa, IIParen ordainsari-zatiketa, aldi baterako ikertzaileen ikusezintasuna, EHUren benetako autonomiaren ahultzea eta unibertsitate publikoa mantentzeko finantzaketa eskasa. Orain pauso bat haratago goaz: diagnostiko hura legea aldatzeko 43 zuzenketa zehatz bihurtu dugu.
Proposamena afiliazio aktibo eta mobilizatu baten lan kolektibotik eta CCOOk UPV/EHUn duen benetako presentziatik sortu da. Ez dugu asmoen adierazpen bat aurkezten: plantillaren aldarrikapenak lege bihurtzeko testu zehatzak aurkezten ditugu.
"Ez dugu asmoen adierazpen bat aurkezten: plantillaren aldarrikapenak lege bihurtzeko testu zehatzak aurkezten ditugu"
1. Blokea. Eskubide laboralak, IIP eta ikerketa: prekarizazioaren aurka
Zuzenketen lehen blokearen helburua legeak prekaritate-mota berriak finkatzea eragoztea da.
- Ikertzaile ikusgarriak: CCOOk proposatzen du egiturazko premiak asetzen dituzten aldi baterako ikertzaileak Lanpostuen Zerrendan (LZ) edo tresna baliokidean agertzea, eta proiektu, kontratu, hitzarmen edo finantzaketa finalistei lotutako aldi baterako langileak izaera publikoko, eguneratuko eta langileen legezko ordezkaritzarentzat eskuragarri egongo den Ikerketa Lanpostuen Kargu Erantsi batean jasotzea. Helburua kontrol sindikaletik kanpo dagoen langile ikusezinen poltsa bat saihestea da.
- Benetako ordezkapenak: Ordezkapenei muga irrealak kentzea eskatzen dugu. Aurreproiektuak gaixotasun edo amatasunagatiko absentziak betetzera behartzen du, baina bere exijentziarekin bateraezinak diren mugak ezartzen ditu. CCOOk ikastegiko gutxieneko ordezkapen-kupo bat ( % 8 eta % 10 artekoa) proposatzen du, eta legezko baimenengatik, amatasunagatik, aitatasunagatik eta gaixotasunagatik izandako absentziak departamentuetako muga murriztaileen menpe ez geratzea.
- Finkatu daitezkeen osagarriak: Ordainsariei dagokienez, CCOOk arbuiatu egiten du IIParen osagarriak soldata aldakor edo zigortzaile bihurtzea. Proposatzen dugu pixkanaka finkatzeko izaera izatea, karrera profesionalari lotuta egotea, negoziazio kolektibo bidez adostea eta berrikuspen automatikoak ezabatzea.
- IIParen soldata-duintzea: 2024ko udazkenetik defendatzen ari garen EHUko IIParen soldata duintzeko proposamenaren ildotik, Talentu akademikoa atxiki, erakarri eta egonkortzeko Itun bat proposatzen dugu, karrerako eta lan-legepeko IIParentzako osagarri autonomiko estruktural eta finkagarri batekin. Horren helburua hasierako ordainsari duinak bermatzea, euskal inguruneko erreferentziekiko soldata-arrakalak zuzentzea, karreraren hasierako eta tarteko faseei bereziki arreta jartzea eta emakumeen eta gizonen arteko soldata-arrakala murrizten laguntzea da.
- Funtzionario bihurtzeko urte anitzeko planak: EHUk izugarrizko larritasuna duen anomalia bat arrastaka darama duela hamarkada bat baino gehiagotik: karrerako IIPa gehiengoa izateko legezko agindua ez betetzea. Masiboki lan-legepeko bihurtzeko joera horrek auzitan jartzen du, termino materialetan, unibertsitate publikoaren eredu legalaren benetako betetzea. Horregatik, CCOOk funtzionario bihurtzeko urte anitzeko planak proposatzen ditu egiaztatutako lan-legepeko IIP iraunkorrarentzat, negoziatuak, egutegiarekin, finantzaketa nahikoarekin eta eskubiderik galdu gabe.
2. Blokea. Unibertsitate-autonomia: aurrekontu-kontrola bai, tutoretza politikoa ez
Eusko Jaurlaritzak EHUren gaineko tutoretza indartzen du Aurreproiektuaren bidez, LEPei, LZei eta langile-kostuei buruzko aldez aurreko baimenen bidez. CCOOk ez du onartzen aurrekontuen bidezko kontrol legitimoa unibertsitate publikoaren mikrokudeaketa politiko bihurtzea.
Horregatik proposatzen dugu Enplegu Publikoaren Eskaintza (EPE) baimentzea aurrekontu-nahikotasuna eta aplikatu beharreko oinarrizko araudia betetzen direla egiaztatzera soilik mugatzea, plazen egokitasunean, lehentasunean, barne-banaketan, egonkortzean edo sustapenean sartu gabe. Era berean, Jaurlaritzak epean erantzuten ez badu, EPEaren izapidetzearekin jarraitzeko baimena administrazio-isiltasun positiboz eman dela ulertzea proposatzen dugu, justifikatu gabeko blokeo administratiboak saihestuz.
Ildo beretik, Lanpostuen Zerrendak (LZ) eta haien aldaketak onartzea Gobernu Kontseiluari dagokiola defendatzen dugu, lan-baldintzei eragiten dietenean aldez aurreko negoziazio kolektiboa eginda. Eusko Jaurlaritzaren kontrolak gastuaren muga orokorra eta aplikatu beharreko oinarrizko araudia betetzera mugatu behar du, plantillaren gaineko beto politiko edo antolaketakoa bihurtu gabe. Horrez gain, erregelamendu bidezko deslegalizazioaren aurkako klausula bat gehitzen dugu: unibertsitate publikoko lan-baldintzei, ordainsarien egiturari edo karrera profesionalari eragiten dion etorkizuneko edozein lege-garapen unibertsitate-autonomia errespetatuz antolatu beharko da eta aldez aurretik negoziazio kolektiboaren mende jarri beharko da.
"Unibertsitate-autonomia ezin da plantillaren aurka erabili, baina ezin da negoziatu gabeko kanpo-erabakiekin hustu ere egin"
3. Blokea. Finantzaketa, TEKAZEL eta unibertsitate-eredua
Finantzaketa nahikorik gabe ez dago plantilla nahikorik, ez dago benetako karrera profesionalik, ez dago ordezkapen duinik, ez dago egonkortzerik eta ez dago lan-baldintzen hobekuntzarik.
CCOOk eskatzen du Euskal Unibertsitate Sistemak euskal unibertsitate publikoaren zoru politiko eta aurrekontu-zoru gisa EAEko BPGaren % 1eko gutxieneko finantzaketa publikorantz aurrera egitea. Helburu hori "parekatze progresibo" zehaztugabe batekin ordezkatzeak infrafinantzaketa kronikoa legeztatzea dakar.
Legeak TEKAZEL erreferentzia erretoriko gisa tratatzeari uztea eta bere egiturazko rola modu eraginkorrean aitortzea nahi dugu. TEKAZEL barik ez dago irakaskuntzarik, ikerketarik, transferentziarik, digitalizaziorik, nazioartekotzerik, liburutegirik, laborategirik edo kudeaketa akademikorik egiteko aukerarik. Karrera horizontal ordaindua, negoziatua, aurrekontuz hornitua eta esperientziari, espezializazioari eta erantzukizunari lotua bermatu behar du. Finantzaketa nahikorik gabeko karrera profesionala ezerezean geratzen da.
Eskatzen dugu TEKAZELaren jardunaren ebaluazioak izaera objektiboa, gardena, hezitzailea, negoziatua eta ez zigortzailea izatea. Ezin du ordainsari-ondorio negatibo automatikorik ekarri, ezta zigor edo soldata-galtze mekanismo gisa erabili ere. Unibertsitate Planak TEKAZELeko plantillaren egoera eta beharrak bere funtzio guztietan berariaz txertatzea ere proposatzen dugu.
Era berean, TEKAZELen egonkortze-prozesuak burutzea defendatzen dugu, eta aldi baterako langileak eta bitartekoak babestea EPEetatik eratorritako kargu-uzte automatikoen edo eskubideen galeraren aurrean. Aldi baterako langileak eta bitartekoak ezin dira erabili eta botatzeko baliabide gisa tratatu urteetan egiturazko zerbitzuak mantendu ondoren.
4. Blokea. Eskubide estrukturalak: ikerketa, berdintasuna, telelana eta bermeak
CCOOk zuzenketa proaktiboak txertatzen ditu benetako arazoei erantzuteko:
- Gardentasunezko ikerketa hitzarmenak: Kanpoko kofinantzaketa-hitzarmenen bidez (Ikerbasque erako formulak barne) erakarritako ikertzaileentzat, tratu-berdintasuna eta lan zein ordainsari eskubideen parekatzea bermatzea proposatzen dugu. Gainera, ikerketa hitzarmen guztiek berariazko lan-eranskin bat izatea proposatzen dugu, langileen legezko ordezkaritzarekin nahitaez negoziatua.
- Emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna: Ekintza positiboko neurriak planteatzen ditugu amatasunak, zaintzak edo mendekotasunak karrera akademikoa zigortu ez dezaten, eszedentzien ondorengo ikerketa-intentsifikazioko baimenak eta zaintzari eta amatasunari lotutako baimenak txertatuz. Berdintasuna ezin da adierazpen instituzional hutsean geratu: soldata-arrakalaren aurkako neurriak, bereizitako eta zuzkidura propioa duten berdintasun eta aniztasun unitateak, eta sexuaren araberako eraginaren ebaluazioa eskatzen ditugu aurrekontuetan eta araudian.
- Telelana eta burujabetza teknologikoa: Zuzenketak gehitu ditugu honako gai hauen inguruan: telelana ohiko modalitate gisa eta LZen derrigorrezko katalogazioa; burujabetza teknologikoa, IKT langileen indartzea eta ikerketaren babesa kanporatze-dinamiken edo menpekotasun teknologikoaren aurrean.
- Langileen ongizatea eta benetako babesa: Hirugarren pertsonek eragindako indarkeria, jazarpen edo koakzioaren aurrean neurriak eskatzen ditugu, unibertsitateko ongizatearen kultura benetako prebentzio, berehalako jarduketa eta plantillaren babes-betebehar bihurtu dadin.
5. Blokea. Eleaniztasuna, klasea eta hizkuntza-eskubide laboralak
CCOOk euskara eta elebitasuna posizio materialista eta laboral batetik defendatzen ditu: baliabideekin, plangintzarekin, proportzionaltasunarekin eta langileen eskubideen errespetuarekin.
CCOOk eskatzen du etorkizuneko legeak Eusko Jaurlaritza behartu dezala euskararen normalizazioa eta elebitasuna unibertsitate publikoaren ohiko aurrekontutik ezingo den ken partida gehigarri eta finalista batekin finantzatzera, LOSUren 56.2.b artikuluaren arabera, kostu hori oinarrizko finantzaketa estrukturalaren edo langile, irakaskuntza eta ikerketarako kredituetarako bideratutako diruaren gain kargatzea berariaz eragotziz. Ez da nahikoa konpromisoak aldarrikatzea, ondoren hori gauzatzeko behar den dirua eskatzen ez bada; kontrakoa hizkuntza-politikaren kostua plantillei arduragabeki pasatzea da, lan-gainkarga moduan.
Eusko Jaurlaritzak eredu elebidunaren egiturazko kostuak espresuki finantzatzea ere proposatzen dugu estatuko edo nazioarteko agentziek, batzorde ebaluatzaileek, tesi-epaimahaiek edo sarbide-batzordeek eskatzen dituzten ebaluazio akademikoetako prozeduretan, aldibereko interpretazioa eta itzulpen ofizial teknikoa barne.
Eskatzen den hizkuntza-prestakuntza lan-denbora efektiboa izan behar da eta lanaldiaren barruan egin behar da, ordu-liberazioekin. Unibertsitateak ezinbestean planifikatu beharko ditu ordezkapenak, errefortzuak edo konpentsazioak, egiturazko gainkargak saihesteko.
Era berean, hizkuntza plangintza proportzionaltasun printzipiora egokitzea defendatzen dugu, irakaskuntza eskaintza elebidun bideragarria bermatuz, irakaskuntza kargaren nahitaezko aldaketarik, katedra askatasunaren urraketarik edo jada atxikita dauden langileen nahitaezko lekualdatzerik eragin gabe. Gainera, barne-lanean eta pertsonen arteko komunikazioetan lan-hizkuntza askatasunez aukeratzeko eskubidea aitortzen dugu.
6. Blokea. Unibertsitate publikoaren defentsa eta merkantilizazioari galga
CCOOk arbuiatu egiten du legeak unibertsitate-sistema merkantilizatu bati ateak irekitzea. Unibertsitate publikoak Euskal Unibertsitate Sistemaren ardatza izan behar du, ez titulu-merkatu bateko pieza bat gehiago. Hori dela eta, unibertsitate pribatuek kalitateko estatuko oinarrizko estandarrak beti bete ditzatela eta zigilu autonomikoek ez-betetzeak konpentsatzeko edo saihesteko balio ez dezatela planteatzen dugu.
Irabazi asmoa duten unibertsitateei diru publikoaren iturria ixtea ere proposatzen dugu. Laguntzak zuzenean ikasleei bideratu beharko zaizkie (bekak), eta ez irabazi asmoa duten erakundeetarako transferentzia bidez. Unibertsitate pribatuek beren aurrekontuaren ehuneko nahikoa (% 15 edo, modu modulatuan, % 8) ikerketa propiora bideratzea eskatzen dugu, ikertzaileentzako lan-ekitateko baldintzak eskaintzen dituztela bermatuz.
"Eskubideak irabazteko proposamena, ez eztabaida apaintzeko"
CCOOk zuzenketa sorta zorrotz eta osoa aurkeztu du, eztabaida instituzional eta parlamentarioan erabiltzeko prest dagoena. Ez gara konformatzen lege-proiektua salatzearekin edo manifestu politiko bat aurkeztearekin: legea aldatzeko testu zehatzak proposatzen ditugu.
Proposamen hau gure afiliazioaren lan kolektiboaren emaitza da, ordezkaritza-organoetan dugun benetako presentziarena, eta denboran metatutako esperientziarena, IIPa, TEKAZELa, aldi baterako ikertzaileak, eguneroko kudeaketa mantentzen dutenak, benetako baliabideekin elebitasuna defendatzen dutenak eta EHUk unibertsitate publiko indartsu, demokratiko, ondo finantzatu eta sozialki konprometitua izaten jarraitu behar duela sinesten dutenak defendatuz.
Unibertsitatearen modernizazioa ezin da prekaritatearen, soldata aldakorren, lan-gainkargaren, tutoretza politikoaren, infrafinantzaketaren edo merkantilizazioaren gainean eraiki. Euskal unibertsitate publikoak eskubideak, finantzaketa, autonomia, berdintasuna, negoziazio kolektiboa eta lan-baldintza duinak behar ditu.
CCOO EHUko langileen defentsan!
AFILIATU CCOOra: INTERESATZEN ZAIZU
AFILIATU HEMEN
